IV KO 172/19

Izba Karna2020-02-13

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym stan zdrowia oskarżonego uniemożliwiający mu stawiennictwo w sądzie właściwym, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli dokumentacja medyczna nie jest kompletna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż za podjęciem takiej decyzji przemawia dobro wymiaru sprawiedliwości. Dobro to obejmuje realną możliwość osądzenia sprawy w innym sądzie, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie właściwym, a czyni realnym jego udział w postępowaniu w innym, bliższym jego miejsca zamieszkania, sądzie. Jednakże, jeśli dokumentacja medyczna nie jest kompletna, a w szczególności nie uzyskano opinii biegłego neurologa, której znaczenie dla oceny możliwości udziału oskarżonego w postępowaniu jest kluczowe, wniosek o przekazanie sprawy jest przedwczesny.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy przeciwko E. K., oskarżonemu o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i inne, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. Uzasadnieniem wniosku był stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu uczestnictwo w czynnościach procesowych poza miejscem zamieszkania. Sąd Rejonowy powołał się na opinie biegłych lekarzy, wskazując na konieczność szybkiego rozstrzygnięcia sprawy i niemożność dojazdu oskarżonego na rozprawy. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny z uwagi na niekompletną dokumentację medyczną, w szczególności brak opinii biegłego neurologa, która była kluczowa dla oceny możliwości udziału oskarżonego w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 172/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 lutego 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w C. z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt IV K (...), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C., postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. IV K (...), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy E. K. oskarżonego o popełnienie przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i in. Do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że oskarżony nie jest w stanie uczestniczyć w czynnościach procesowych poza miejscem zamieszkania, co zostało potwierdzone opiniami biegłych lekarzy. Mając na względzie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sprawy sądowe rozstrzygane były w możliwie szybkim terminie, a w realiach niniejszej sprawy oskarżony nie ma możliwości dojeżdżać na rozprawy, przekazanie sprawy do rozpoznania przez sąd najbliższy miejsca zamieszkania oskarżonego jest zdaniem Sądu występującego z inicjatywą przekazania sprawy konieczne. Sąd Najwyższy, stwierdził co następuje. 2 Wniosek Sądu Rejonowego nie jest zasadny, co nie oznacza, że Sąd Najwyższy co do zasady wyklucza możliwość przekazania sprawy oskarżonego innemu sądowi równorzędnemu. Przypomnieć jednak trzeba, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż za podjęciem takiej decyzji przemawia dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie ulega wątpliwości, że dobro wymiaru sprawiedliwości, które stanowi podstawę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o art. 37 k.p.k., to także realna możliwość osądzenia sprawy w innym sądzie, w sytuacji gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie właściwym, a czyni realny jego udział w postępowaniu w innym, bliższym jego miejsca zamieszkania, sądzie. Z tej perspektywy wystąpienie Sądu Rejonowego uznać należy za przedwczesne. Nie kwestionując w żadnym zakresie problemów zdrowotnych oskarżonego, które ocenić należy jako poważne i postępujące, należy zauważyć, że dokumentacja medyczna, na którą powołał się Sąd Rejonowy C. nie jest pełna. Z opinii biegłego kardiologa, którą dysponował Sąd Rejonowy, wynika wprost, że decydujące znaczenie dla ustalenia możliwości udziału oskarżonego w postępowaniu sądowym miałaby opinia biegłego neurologa, gdyż w aktualnym stanie jego zdrowia dominują przede wszystkim schorzenia neurologiczne. Opinii neurologa Sąd Rejonowy jednak nie uzyskał. Nienawiązanie kontaktu z wyznaczonym biegłym nie jest okolicznością uzasadniającą odstąpienie od uzyskania istotnych dla dalszego biegu postępowania informacji. O ich znaczeniu świadczy treść znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego neurologa z dnia 6 maja 2014 r. (k. 5426 i następne), z której wynika, że oskarżony ma istotne problemy z przypominaniem i kojarzeniem faktów, zaś rozumienie bardziej złożonych zagadnień pozostaje poza jego zasięgiem intelektualnym ze względu na postępującą chorobę Parkinsona. Co istotne, z ekspertyzy wynika, że stan ten będzie jedynie ulegał pogorszeniu. W tym stanie rzeczy, przed podjęciem decyzji o wystąpieniu z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sadowi równorzędnemu, konieczne wydaje się zaktualizowanie wszystkich danych o stanie 3 zdrowia oskarżonego. Zastosowanie instytucji z art. 37 k.p.k. ma służyć realnemu rozpoznaniu sprawy, a to wymaga wpierw ustalenia, czy zmiana właściwości sądu będzie miała jakikolwiek wpływ na bieg postępowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy