IV KO 186/25

Izba Karna2026-01-15

Skład orzekający: Antoni Bojańczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest kuratorem zawodowym w sądzie miejscowo właściwym, a zarzucany mu czyn miał miejsce w toku wykonywania czynności służbowych zleconych przez ten sąd, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżony jest kuratorem zawodowym w sądzie miejscowo właściwym, a zarzucany mu czyn miał miejsce w toku wykonywania czynności służbowych zleconych przez ten sąd, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że takie okoliczności mogą wywoływać wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, co negatywnie wpływa na odbiór społeczny wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, ponieważ oskarżony X. Y. jest kuratorem zawodowym w tym sądzie. Zarzucany mu czyn z art. 217 § 1 k.k. miał rzekomo dojść do skutku w toku wykonywania przez niego czynności służbowych zleconych przez Sąd Rejonowy w Częstochowie. Oskarżony pracuje w sądzie od wielu lat i jest tam powszechnie znany. Sąd Rejonowy uznał, że w tej sytuacji odbiór społeczny orzeczenia mógłby być negatywny z powodu przekonania o stronniczości sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Częstochowie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 186/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie X. Y., oskarżonego z art. 217 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 stycznia 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego w Częstochowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartego w postanowieniu z dnia 28 października 2025 r., sygn. XI K 1056/25, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 19 września 2025 r. do sądu właściwego miejscowo wpłynął prywatny akt oskarżenia skierowany przeciwko X. Y., który jest kuratorem zawodowym w Sądzie Rejonowym w Częstochowie, zaś do zdarzenia, o które ww. został oskarżony przez oskarżyciela prywatnego A.G. miało rzekomo dojść w toku wykonywania przez kuratora czynności służbowych zleconych przez tenże Sąd. Podniesiono też, że X. IV KO 186/25 2 Y. pracuje w Sądzie Rejonowym w Częstochowie od wielu lat, przez co jest w nim powszechnie znany. Wskazując na osobę oskarżonego oraz okoliczność, że do zarzucanego czynu miało dojść w toku czynności zleconych przez Sąd Rejonowy w Częstochowie, uznano, że Sąd ten nie powinien orzekać w tej sprawie bowiem odbiór społeczny wydanego orzeczenia byłby negatywny, oparty na przekonaniu o stronniczości organów wymiaru sprawiedliwości. W celu zapobieżenia tego rodzaju potencjalnym opiniom, szkodzącym wizerunkowi wymiaru sprawiedliwości, Sąd Rejonowy w Częstochowie wystąpił z przedmiotowym wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Częstochowie zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, SIP «Lex» nr 282245). W podobnym duchu wypowiedziała się najwyższa instancja sądowa choćby w postanowieniach z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83 czy z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, SIP «Lex» nr 186944. Każdorazowo wniosek o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie. Decyzja o przekazaniu sprawy, wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, musi uwzględniać niepowtarzalny układ faktyczny i procesowy danej sprawy. To konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. IV KO 186/25 3 Konieczność rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Częstochowie prywatnego aktu oskarżenia skierowanego przeciwko kuratorowi zawodowemu X. Y., który w od wielu lat w sądzie miejscowo właściwym pełni służbę kuratorską i który zarzucanego mu czynu z art. 217 § 1 k.k. miał dopuścić się w toku zleconych przez ten Sąd czynności na szkodę A.G. (prywatny akt oskarżenia, k. 1-3 akt o sygn. XI K 1056/25), tak z racji osoby oskarżonego, stażu służby kuratorskiej, okoliczności zarzucanego czynu, jak i spotkań na gruncie zawodowym z innymi funkcjonariuszami publicznymi (sędziami), stanowi w istocie okoliczność, która w odbiorze zewnętrznym osłabiać może zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez powstanie wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy nie tylko w oczach samych zainteresowanych stron, tj. autora prywatnego akt oskarżenia A.G. oraz oskarżonego X. Y., ale również w odbiorze społecznym, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania. Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na Sąd Rejonowy w Myszkowie, znajdujący się w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Częstochowie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 217 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy