IV KO 19/20

Sygn. akt IV KO 19/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie R. B. skazanego z art. 148 § 2 pkt 4 kk i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2021 r., wniosku obrońców skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt II AKa [...], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w N. z dnia 18 lipca 2003 r., sygn. akt II K [...], na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w N. z dnia 18 lipca 2003 r., sygn. akt II K [...] R. B. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 148 § 2 pkt 4 kk i innych, za co została mu wymierzona kara łączna 25 lat pozbawienia wolności. Powyższy wyrok został zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt II AKa [...], które to orzeczenie zawierało również rozstrzygnięcie o karze łącznej 25 lat pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt IV KK 394/05, oddalił kasacje wniesione przez obrońców R. B. od wskazanego wyżej prawomocnego rozstrzygnięcia sądu odwoławczego jako oczywiście bezzasadne. 2 W sprawie zakończonej orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt II AKa [...], Sąd Najwyższy oddalił także złożone przez obrońców skazanego wnioski o wznowienie postępowania odpowiednio postanowieniami z dnia 30 października 2015 r., IV KO 81/14 i z dnia 22 września 2016 r., IV KO 46/16. W dniu 10 lutego 2020 r. (data prezentaty sądu) do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońców skazanego R. B. o wznowienie postępowania, w ramach którego został złożony także wniosek o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności odbywanej przez tego skazanego. W treści wskazanego wniosku obrońcy podnieśli, że argumenty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania wskazują na duże prawdopodobieństwo uniewinnienia R. B. odnośnie czynów wskazanych w wyroku skazującym Sądu Okręgowego w N. w punktach: I, II, IX i XIV. Co więcej dalsze odbywanie kary pozbawiania wolności przez skazanego niesie w ich ocenie dla R. B., w aspekcie psychologicznym i psychicznym, nieodwracalne skutki. Jednocześnie obrońcy zwrócili uwagę, że od 14 stycznia 2021 r. będzie on mógł się ubiegać o warunkowe przedterminowe zwolnienie. Następnie w dniu 25 marca 2020 r. i 31 marca 2021 r. (daty prezentaty sądu) obrońcy skazanego wnieśli kolejne wnioski o natychmiastowe, z uwagi na ogłoszony 13 marca 2020 r. stan zagrożenia epidemiologicznego w Polsce, wstrzymanie wykonania orzeczenia. Wnioskodawcy podtrzymali argumentację wskazaną w poprzednim piśmie. Jednocześnie zwrócili uwagę, że w dobie ogłoszonego stanu zagrożenia epidemiologicznego ze względu, tak na sytuację matki skazanego, znajdującą się w grupie najwyższego ryzyka śmiertelności związanego z epidemią, jak również przelękłą chorobę kardiologiczną R. B., wniosek zasługuje na uwzględnienie. Kolejne pismo dotyczące rozpoznania wniosków o natychmiastowe wstrzymanie wykonania kary wobec R. B. zostało wniesione w dniu 7 czerwca 2021 r. (data prezenty sądu). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wnioski obrońców skazanego nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji, a w analizowanej sprawie odpowiednio do treści art. 545 § 1 k.p.k. – wniosku 3 o wznowienie postępowania sądowego, Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji/wniosku o wznowienie postępowania sądowego. Jak zwraca się uwagę w orzeczeniach Sądu Najwyższego rozwiązanie zawarte w treści art. 532 § 1 k.p.k., będące odstępstwem od wyrażonej w przepisie art. 9 § 2 k.k.w. zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków, ma charter wyjątkowy. Zastosowanie tej instytucji możliwe jest przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia sytuacji oczywistej zasadności zarzutów kasacyjnych (w niniejszej sprawie podstaw uzasadniających wznowienie zakończonego prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowego) oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki dla skazanego. Dokonana przez Sąd Najwyższy, na obecnym etapie procedowania nad wnioskiem o wznowienie z lutego 2020 r., analiza jego treści, w zakresie wskazanych przez obrońców skazanego podstaw tego wznowienia, prowadzi do konstatacji, że pomimo bardzo obszernego uzasadniania, mającego wskazywać wystąpienie podstaw wznowieniowych, jak i znacznej jego szczegółowości, nie są owe podstawy zasadne w stopniu, który doprowadziłby Sąd do przekonania, iż należy wstrzymać wykonalność wyroku skazującego R. B. na karę pozbawienia wolności. Powyższe nie przesądza oczywiście na tym etapie postępowania wznowieniowego o mającym zapaść w przyszłości rozstrzygnięciu w przedmiocie zasadności wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły szczególne, wyjątkowe okoliczności prowadzące do stwierdzenia, iż wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec R. B. mogłoby wywołać nieodwracalne, niekorzystne skutki w rzeczywistości skazanego, tym bardziej, jeżeli wziąć pod uwagę akcentowaną przez obrońców skazanego we wszystkich złożonych wnioskach o wstrzymanie wykonania orzeczenia, możliwość ubiegania się o warunkowe 4 przedterminowe zwolnienia, która miała się aktualizować z dniem 14 stycznia 2021 r. Jednocześnie należy przypomnieć, że w piśmie z dnia 25 marca 2020 r. odnoszącym się do złożonego wniosku o wstrzymanie kary pozbawienia wolności, poinformowano obrońców R. B., że stan zdrowia skazanego stanowi wyłącznie podstawę ubiegania się o skorzystanie z instytucji zawartej w przepisie art. 153 § 1 k.k.w. Ustawodawca przewidział także w treści przepisu art. 153 § 2 k.k.w. możliwość zastosowania wobec osadzonych przerwy w wykonaniu kary z uwagi na względy rodzinne (sytuacja ewentualnego pogorszenia się stanu zdrowia matki skazanego). Mając na względzie przedstawioną wyżej argumentację prowadzącą do wniosku, że nie wystąpiły podstawy do wstrzymania wykonania kwestionowanego we wniosku o wznowienie postępowania wyroku, w ramach którego skazany R. B. odbywa karę pozbawienia wolności, Sąd orzekł jak na wstępie.