IV KO 2/19

Izba Karna2019-01-29

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia pełniący funkcję przewodniczącego wydziału w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której pokrzywdzonym jest sędzia pełniący funkcję przewodniczącego wydziału w sądzie właściwym miejscowo, stanowi wyjątkowy przypadek uzasadniający przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że relacje służbowe pokrzywdzonego z innymi sędziami mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności postępowania.
Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w O. wpłynął akt oskarżenia przeciwko J. M. o czyn z art. 226 § 1 k.k. Pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia tego sądu, pełniący jednocześnie funkcję przewodniczącego II Wydziału Karnego. Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalny wpływ relacji służbowych na bezstronność postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę J. M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w X.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 2/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 29 stycznia 2019r., w sprawie J. M., oskarżonego z art. 226 § 1 k.k., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 grudnia 2018r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w X. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w O. wpłynął akt oskarżenia w sprawie J. M. o popełnienie czynu zabronionego z art. 226 § 1 k.k. Postanowieniem z 19 grudnia 2018r. Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k., gdyż pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia zatrudniony w Sądzie miejscowo właściwym do rozpoznania sprawy i pełniący zarazem funkcję przewodniczącego w II Wydziale Karnym tegoż Sądu. Sąd Rejonowy w O. wyraził zapatrywanie, że występowanie relacji służbowych i prywatnych pokrzywdzonego zarówno z sędziami orzekającymi w Sądzie właściwym terytorialnie, a także z sędziami orzekającymi w całym okręgu […], miałoby wpływ na swobodę procedowania w sprawie, zaś u oskarżonego mogłoby 2 wzbudzić subiektywne przekonanie o niemożności rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Wobec powyższego stanowiska Sąd Rejonowy w O. zgłosił postulat przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, położonemu poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Inicjatywa Sądu występującego zasługiwała na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za odstępstwem od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy terytorialnie. Niewątpliwie do okoliczności uzasadniających zastosowanie właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. należało zaliczyć sytuację, na którą powołał się w wystąpieniu Sąd Rejonowy w O., a polegającą na takim układzie procesowym, gdzie Sąd właściwy miejscowo prowadziłby postępowanie, w którym pokrzywdzonym czynem zabronionym jest sędzia tegoż Sądu jednocześnie pełniący funkcję przewodniczącego wydziału właściwego rzeczowo do rozstrzygnięcia sprawy. Nie można stracić z pola widzenia, że do zadań przewodniczącego wydziału należy kierowaniem wydziałem, co czyni sędziów orzekających w danej jednostce w pewnym stopniu mu podporządkowanymi służbowo. Ta szczególna okoliczność sprawiła, że można domniemywać, iż procedowanie w przedmiotowej sprawie przez sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O. mogłoby wywołać u postronnych osób przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny. Takie przypuszczenie wolno odnieść również do sytuacji, gdyby orzekanie w niniejszej sprawie powierzono sędziom z innych wydziałów. Sąd Najwyższy nie uwzględnił żądania w zakresie przekazania sprawy poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w K.. Stwierdzić należało, że podniesiony fakt znajomości sędziego pokrzywdzonego czynem zabronionym z innymi sędziami Sądów Rejonowych w okręgu […] nie uzasadniał przekazania sprawy w sposób oczekiwany przez występującego, ponieważ istnienie relacji służbowych i prywatnych samo w sobie nie wyklucza bezstronnego rozpoznania sprawy, tym 3 bardziej że gdyby pojawiły się takie zastrzeżenia, to mogą być one rozwiązane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. (zob. post. SN z 18 października 2017r., II KO 43/17). Wobec powyższego Sąd Najwyższy, przychylając się do wniosku Sądu Rejonowego w O., przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w X., terytorialnie podległemu Sądowi Okręgowemu w K., do którego dojazd z uwagi na połączenia komunikacyjne nie będzie kłopotliwy. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 226 § 1 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy