IV KO 34/24

Izba Karna2024-05-20

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu okręgowego, który jednocześnie pełni funkcję prezesa tego sądu, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu rejonowego właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której pokrzywdzonym jest sędzia sądu okręgowego, a jednocześnie prezes tego sądu, może w odbiorze społecznym wywołać przekonanie o braku obiektywizmu sądu rejonowego właściwego miejscowo. W takich wyjątkowych okolicznościach, uzasadniających przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zapewnienia warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w Częstochowie wpłynął akt oskarżenia przeciwko A. W. o znieważenie funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu Okręgowego w Częstochowie R. G. podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Sąd Rejonowy w Częstochowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że pokrzywdzony jest sędzią Sądu Okręgowego w Częstochowie i pełnił funkcję prezesa tego sądu, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Oskarżony również zakwestionował obiektywizm sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 34/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie A. W., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 20 maja 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Częstochowie o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie. UZASADNIENIE W dniu 23 maja 2023 r. do Sądu Rejonowego w Częstochowie wpłynął akt oskarżenia w stosunku do A. W., oskarżonego o to, że 3 sierpnia 2023 r. w C., woj. […] znieważył funkcjonariusza publicznego - Sędziego Sądu Okręgowego w Częstochowie R. G., podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych poprzez użycie w pismach procesowych z dnia 3 sierpnia 2023 roku w sprawie o sygn. IV Iż 4/22 p-I słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 226 §1 k.k. Sąd Rejonowy w Częstochowie właściwy do rozpoznania sprawy A. W., postanowieniem z 12 marca 2024 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż w sprawie IV KO 34/24 2 będącej przedmiotem postępowania pokrzywdzonym jest Sędzia Sądu Okręgowego w Częstochowie R. G., który pozostaje w służbie czynnej. Ponadto Sędzia ten pełnił funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w Częstochowie, a więc Sądu bezpośrednio nadrzędnego w stosunku do Sądu Rejonowego w Częstochowie. Oskarżony A. W. zakwestionował przy tym bezstronność i obiektywizm Sądu Rejonowego w Częstochowie, ze względu na fakt pełnienia przez pokrzywdzonego urzędu sędziego w Sądzie Okręgowym w Częstochowie oraz pełnienia przez niego funkcji prezesa tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9 -10, poz. 68 i z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Częstochowie, sprawa bowiem dotyczy zachowań podjętych przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w Częstochowie, jednocześnie pełniącemu funkcję prezesa tego Sądu. Taka sytuacja bezsprzecznie w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego w Częstochowie. W związku z tym Sąd Najwyższy, w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w Częstochowie. [SOP] IV KO 34/24 3 [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 226 §1 KK§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy