IV KO 204/25
Izba Karna2026-01-19
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia, jeżeli skazany zarzuca sądowi zaniechanie skierowania go na badania psychiatryczne, mimo że obrońca z urzędu był obecny na posiedzeniach sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego. Wskazał, że zarzucana przez skazanego bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obligatoryjnej obecności obrońcy) nie wystąpiła, ponieważ obrońca z urzędu, wyznaczony na podstawie art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w. z uwagi na wątpliwości co do poczytalności skazanego, był obecny na obu posiedzeniach sądu.Stan faktyczny
Skazany J.O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania wykonawczego dotyczącego odwołania warunkowego zwolnienia. Skazany zarzucił sądowi zaniechanie skierowania go na badania psychiatryczne, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Sąd Najwyższy zbadał, czy obrońca z urzędu, który został mu wyznaczony, był obecny na posiedzeniach sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego i zarządził przesłanie odpisu zarządzenia skazanemu z pouczeniem o braku zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 204/25 ZARZĄDZENIE Dnia 19 stycznia 2026 r. 1. W związku z pismem skazanego J.O. z dnia 10 listopada 2025 r., sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt II AKzw 1510/24 w przedmiocie zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku- Białej z 23 lipca 2024 r. w sprawie IV Kow 624/24 w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia - na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. stwierdzam brak podstaw do wznowienia z urzędu tego postępowania; 2. Odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem o braku zażalenia oraz jego obrońcy. SSN Jarosław Matras UZASADNIENIE Pismem z dnia 10 listopada 2025 r. skazany J.O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt II AKzw 1510/24 w przedmiocie rozpoznania zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 23 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt IV Kow 624/24 co do odwołania warunkowego zwolnienia. Podstawą wznowienia z urzędu tego postępowania – według skazanego – jest wystąpienie „bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 10 w zw. z
IV KO 204/25 2 art. 6 k.p.k.)”. Zdaniem skazanego, wadliwość postępowania sądu polegać miała na zaniechaniu wydania postanowienia o skierowaniu go na badania psychiatryczne do czego obligowała sąd sytuacja zdrowotna skazanego, w sytuacji, w której w postępowaniu wykonawczym na podstawie art. 8 § 2 pkt 2 k.p.k. wyznaczono mu obrońcę z urzędu. Sygnalizacja istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. okazała się niezasadna, bowiem w niniejszej sprawie nie doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w postaci braku obligatoryjnej obecności obrońcy, a więc nie zachodzi możliwość wznowienia przedmiotowego postępowania wykonawczego z urzędu. Zgodnie z art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w., w postępowaniu wykonawczym przed sądem skazany musi mieć obrońcę, jeśli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności. Z akt sprawy wynika, że po uzyskaniu informacji o przebywaniu skazanego w Zakładzie Karnym w Łodzi na oddziale psychiatrycznym, skazanemu, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 10 lipca 2024 r., na podstawie art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w. wyznaczono obrońcę z urzędu w postępowaniu wykonawczym. Obrońca skazanego, co wynika z zapisu w protokołach posiedzenia z dnia 23 lipca 2024 r. (k. 31) oraz posiedzenia odwoławczego z dnia 15 października 2024 r. (k. 49) obecna była na obu tych terminach co powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia na etapie postępowania wykonawczego bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazywanej przez skazanego (z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.). Innych podstaw do wznowienia z urzędu także nie stwierdzono. Z tych powodów należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. SSN Jarosław Matras [WB] [a.ł]
IV KO 204/25 3
Powiązane orzeczenia
- V KO 35/19 2019-10-03Czy brak obligatoryjnego obrońcy w postępowaniu wykonawczym, spowodowany rzekomą uzasadnioną wątpliwością co do poczytalności skazanego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą uzasadniającą wznowienie postępowania z ur…
- V KO 43/15 2015-09-03Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, jeśli skazany twierdzi, że nie miał obrońcy z urzędu mimo wątpliwości co do jego poczytalności?
- V KO 70/17 2017-11-09Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, jeśli skazany twierdzi, że został nieprawidłowo poinformowany o terminie posiedzenia lub że sąd nie o…
- III KO 59/16 2016-09-30Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowego z urzędu w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia, jeśli skazany zarzuca naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez brak jego udziału w posiedzeni…
- IV KO 106/19 2019-09-18Czy brak obrońcy w postępowaniu przygotowawczym, mimo istnienia przesłanek z art. 79 § 3 k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., uzasadniającą wznowienie postępowania z urzędu?
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt. 10art. 6 KPKart. 8 § 2 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 8 § 2 pkt 2 KK§ 3§ 1 pkt. 10§ 2 pkt 2§ 1 pkt 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy