IV KO 28/20

Izba Karna2020-03-18

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy oskarżony jest bratem sędziego orzekającego w tym sądzie, a jego rodzice i żona mają powiązania z wymiarem sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazujące na bliskie powiązania rodzinne oskarżonego z osobami pełniącymi funkcje w wymiarze sprawiedliwości, w tym fakt, że brat oskarżonego jest sędzią sądu właściwego do rozpoznania sprawy, mogą wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezzstronności orzekania. Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy T. M. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że oskarżony jest bratem sędziego tego sądu, a jego rodzice i żona również mają powiązania z wymiarem sprawiedliwości. Sąd Okręgowy uznał, że takie powiązania mogą wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 28/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie T. M. oskarżonego o czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 marca 2020 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 marca 2020 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy T. M. oskarżonego o czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i art. 189 § 1 k.k. w zw. z art.11 § 2 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Uzasadniając wystąpienie stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd miejscowo właściwy, wobec faktu, że oskarżony jest bratem sędzi tego Sądu, będącej również świadkiem, a matka i ojciec oskarżonego są kolejno: sędzią Sądu Apelacyjnego w (…) w stanie spoczynku i prokuratorem Prokuratury Okręgowej w K. w stanie spoczynku, żona oskarżonego zatrudniona jest w Sekretariacie Sądu 2 Rejonowego w K. , a szwagier oskarżonego jest biegłym sądowym z listy Prezesa Sądu Okręgowego w K., mogłoby wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezzstronności każdego składu tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezzstronny. Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sytuacja, w której oskarżonym w sprawie jest brat sędzi sądu właściwego, aktywnej zawodowo, mający zarazem inne (opisane wyżej) bliskie związki rodzinne z „[...]” wymiarem sprawiedliwości, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezzstronności orzekania. Wprawdzie sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości ale nawet taka „ zależność” może być powodem powstania w opinii publicznej i odbiorze społecznym przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić zatem należy, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji [...], czyli w tym wypadku Sądowi Okręgowemu w K.. Z tych względów, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 3 pkt 2 KKart. 189 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPKart. 197 § 3 pkt 2 KKart.11 § 2 KKart. 13 § 1 KK§ 3 pkt 2§ 1§ 2§ 3 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy