III KO 18/23

Izba Karna2023-03-15

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z sędzią orzekającym w danym sądzie, które może budzić wątpliwości co do obiektywizmu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy oskarżony jest synem sędziego w stanie spoczynku, który przez wiele lat orzekał w danym sądzie i nadal utrzymuje z sędziami kontakty towarzyskie. Taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia przekazanie jej do innego sądu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej M. S. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było pokrewieństwo oskarżonego z sędzią w stanie spoczynku, który przez lata orzekał w Sądzie Okręgowym w Szczecinie i nadal utrzymuje kontakty z sędziami tego sądu. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Koszalinie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 18/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie M. S. oskarżonego z art. 190 § 1 k.k. i inne w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 marca 2023 r., wniosku Sądu Okręgowego w Szczecinie zawartego w postanowieniu z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 2254/22 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Koszalinie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 2254/22, Sąd Okręgowy w Szczecinie, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy M. S. oskarżonego o czyny z art. 190 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k., art. 193 k.k., art. 217 § 1 k.k. Wnioskujący Sąd wskazał, że M. S. jest synem sędziego w stanie spoczynku H. S., który przez wiele lat orzekał w Sądzie Okręgowym w Szczecinie, a także był Prezesem tego Sądu. Jest to osoba powszechnie znana sędziom Sądu Okręgowego w Szczecinie i nadal pozostaje z III KO 18/23 2 nimi w kontaktach towarzyskich i uczestniczy w różnego rodzaju spotkaniach sędziów. W ocenie wnioskującego Sądu tego rodzaju sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Szczecinie w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Niniejsza sprawa dotyczy osoby, która jest blisko spokrewniona z wieloletnim sędzią tego Sądu, który choć pozostaje obecnie w stanie spoczynku, nadal utrzymuje kontakty towarzyskie z sędziami. Jak wskazano w postanowieniu, wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Koszalinie. Pozostaje on w stosunkowo bliskiej odległości od S. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. III KO 18/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 190 § 1 KKart. 37 KPKart. 157 § 2 KKart. 193 KKart. 217 § 1 KKart. 45 ust. 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy