IV KO 36/14

Sygn. akt IV KO 36/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Piotr Hofmański SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) w sprawie S. S. podejrzanego z art. 190 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 13 maja 2014 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w S., z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 kpk - a contrario p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II K […], Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy S. S. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w okręgu Sądu Okręgowego w K.. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że w sprawie oświadczenia o wyłączeniu od orzekania złożyli wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w S., gdyż sprawa dotyczy bezpośrednio sędziego tego Sądu, który jest osobą pokrzywdzoną. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wystąpienie Sądu Rejonowego nie jest zasadne. 2 Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja zupełnie wyjątkowa nie może być nadużywana, a także nie podlega wykładni rozszerzającej. Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Co więcej, instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. nie może zastępować przekazania sprawy przez sąd wyższego rzędu z powodu wyłączenia sędziów, o którym mowa w art. 43 k.p.k., bowiem przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 37 k.p.k. musi być oparte na innych podstawach (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r., IV KO 109/07, R-OSNKW 2007, poz. 2931). W niniejszej sprawie, po wpłynięciu do Sądu Rejonowego w S. złożonego na podstawie art. 324 k.p.k. wniosku prokuratora o umorzenie postępowania karnego przeciwko S. S. i zastosowanie w stosunku do niego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go w […] Centrum […] w M. sędziowie tego sądu złożyli oświadczenia, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. (k. 129–133, 135, 137–141). Wyłączenie SSR S. C. nastąpiło z mocy prawa – w oparciu o przepis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., a SSR D. K.-C. w oparciu o przepis art. 40 § 1 pkt 2 k.p.k. Złożone przez sędziów Sądu Rejonowego w S. na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. wnioski do chwili obecnej nie zostały rozpoznane, a przecież ich ewentualne uwzględnienie przez sąd wyższego rzędu (art. 42 § 4 zd. drugie k.p.k.) skutkować może uruchomieniem trybu określonego w art. 43 k.p.k. i przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie przez Sąd Najwyższy, lecz właśnie przez sąd wyższego rzędu. Taki też właśnie winien być dalszy tryb procedowania po zwrocie akt sprawy i jedynie w wypadku nieskuteczności żądań sędziów opartych o przepis art. 41 § 1 k.p.k., przy ujawnieniu rzeczywistego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., możliwe byłoby wystąpienie ze stosowną inicjatywą do Sądu Najwyższego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [aw]