IV KO 37/24

Izba Karna2024-06-20

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego, w którym w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r., jeśli nie ujawniono wątpliwości co do jego bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, mimo udziału w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie nienależytej obsady sądu, chyba że ujawnione zostaną okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności, a Sąd Najwyższy nie powziął o nich wiedzy z urzędu.
Stan faktyczny
A. S. złożył pismo do Sądu Najwyższego sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Wskazał, że w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany przez tzw. „NEO-KRS”, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wnioskodawca wniósł również o przekazanie sprawy do innego sądu z obawy o stronniczość. Sąd Najwyższy zarejestrował pismo jako sygnalizację konieczności wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 37/24 ZARZĄDZENIE Dnia 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem A. S., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II AKa 201/23, utrzymującym w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II K 19/23 stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE A. S. w dniu 18 marca 2024 r. (data wpływu) wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o „cofnięcie do ponownego rozpoznania wyroku łącznego który zapadł w dniu 19 października 2023 r. w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku a w którego składzie zasiadał sędzia: G. S. powołany przrz tak zwany „NEO-KRS”. Wniósł ponadto o przekazanie tej sprawy do sądu warszawskiego z uwagi na obawę stronniczności sądu właściwego. Pismo skazanego zostało zarejestrowane w Izbie Karnej Sądu Najwyższego jako sygnalizacja konieczności wznowienia postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). IV KO 37/24 2 Autor pisma powołał się na bewzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na zasiadanie w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Białymstoku SSA G.S. Jak wynika z treści uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W odniesieniu do sędziów sądów powszechnych wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje zatem automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., chyba że ujawnione zostaną przez strony albo staną się Sądowi Najwyższemu znane z urzędu okoliczności wskazujące wyraźnie na wątpliwości co do bezstronności sędziego dotyczące jego powiązań z władzą wykonawczą. W istocie SSA G.S. został nominowany na podstawie uchwały nr […] Krajowej Rady Sądownictwa, której skład w sposób sprzeczny z Konstytucją ukształtowano na mocy ustawy nowelizującej z 2017 r. Wnioskodawca nie wykazał jednak żadnych wątpliwych okoliczności towarzyszących jego powołaniu na stanowisko sędziowskie, rzutujących na gwarancję bezstronności tego sędziego. Jednocześnie Sądowi nie wiadomo o tego rodzaju okolicznościach z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. [PGW] [ms] IV KO 37/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy