III KO 172/26

PostanowienieIzba Karna2026-09-23

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy stwierdzi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, gdy jedyną wskazaną podstawą jest udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., bez wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu. Wskazano, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, co musi być wykazane w konkretnych okolicznościach. W analizowanej sprawie Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności podważające posiadanie przez sędzię atrybutów niezawisłości i bezstronności, a sama skazana ich nie wykazała. Ponadto, kwestia obsady sądu była już badana przez Sąd Najwyższy w związku z wcześniejszą sygnalizacją.
Stan faktyczny
M.G. złożyła pismo sygnalizujące konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Jako podstawę wskazała udział w składzie sądu odwoławczego sędzi powołanej w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Wskazała na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 172/26 ZARZĄDZENIE Dnia 23 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz po zapoznaniu się z pismem M.G., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 września 2023 r., sygn. II AKa 140/23, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego Szczecinie z dnia 10 marca 2023 r., sygn. III K 218/21, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Pismem z dnia 20 lipca 2026 r. M.G. złożyła wniosek o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 września 2023 r., sygn. II AKa 140/23, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego Szczecinie z dnia 10 marca 2023 r., sygn. III K 218/21. Wskazała, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu odwoławczego sędzi X.Y., która zastała powołana na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). W osobnym piśmie z dnia 20 lipca 2026 r. skazana wniosła ponadto o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu. III KO 172/26 2 Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2, poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanej we wniosku sędzi atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazała ich skazana. Na koniec wolno zauważyć, że kwestia obsady Sądu II instancji w niniejszej sprawie była już przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy w związku analizą wcześniejszej sygnalizacji skazanej co do występowania podstaw do wznowienia z urzędu postępowania, co zakończyło się wydaniem zarządzenia z dnia 8 lipca 2025 r., III KO 35/25, stwierdzającym brak podstaw wznowieniowych. Żadnej z tzw. III KO 172/26 3 bezwzględnych podstaw odwoławczych, w tym tej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie dopatrzył się również Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację w przedmiotowej sprawie (postanowienie SN z dnia 8 maja 2024 r., III KK 119/24). Wobec powyższego bezprzedmiotowa stała się kwestia wyznaczenia skazanej obrońcy z urzędu. Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 3§ 1 pkt 2§ 1 pkt 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy