III KO 172/26
PostanowienieIzba Karna2026-09-23
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy stwierdzi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, gdy jedyną wskazaną podstawą jest udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., bez wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu. Wskazano, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, co musi być wykazane w konkretnych okolicznościach. W analizowanej sprawie Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności podważające posiadanie przez sędzię atrybutów niezawisłości i bezstronności, a sama skazana ich nie wykazała. Ponadto, kwestia obsady sądu była już badana przez Sąd Najwyższy w związku z wcześniejszą sygnalizacją.Stan faktyczny
M.G. złożyła pismo sygnalizujące konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Jako podstawę wskazała udział w składzie sądu odwoławczego sędzi powołanej w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Wskazała na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 172/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 23 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
po zapoznaniu się z pismem M.G., sygnalizującym konieczność wznowienia z
urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie z dnia 28 września 2023 r., sygn. II AKa 140/23, zmieniającym wyrok
Sądu Okręgowego Szczecinie z dnia 10 marca 2023 r., sygn. III K 218/21,
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej
postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 20 lipca 2026 r. M.G. złożyła wniosek o wznowienie z urzędu
postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie z dnia 28 września 2023 r., sygn. II AKa 140/23, zmieniającym wyrok
Sądu Okręgowego Szczecinie z dnia 10 marca 2023 r., sygn. III K 218/21.
Wskazała, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu odwoławczego
sędzi X.Y., która zastała powołana na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej
Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). W osobnym piśmie z dnia 20
lipca 2026 r. skazana wniosła ponadto o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu.
III KO 172/26 2
Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu
Najwyższego począwszy od uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20,
OSNK z 2020 r., z. 2, poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art.
379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu
powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do
naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i
podstawowych wolności”. Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych
orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego
z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone
w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia
22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) oraz
judykatach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki
TSUE w sprawach: C-585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście
analizowanej problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może
być zatem mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności,
które mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem
standardu niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są
znane okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanej we wniosku
sędzi atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazała ich skazana.
Na koniec wolno zauważyć, że kwestia obsady Sądu II instancji w niniejszej
sprawie była już przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy w związku analizą
wcześniejszej sygnalizacji skazanej co do występowania podstaw do wznowienia z
urzędu postępowania, co zakończyło się wydaniem zarządzenia z dnia 8 lipca 2025
r., III KO 35/25, stwierdzającym brak podstaw wznowieniowych. Żadnej z tzw.
III KO 172/26 3
bezwzględnych podstaw odwoławczych, w tym tej określonej w art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k., nie dopatrzył się również Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację w
przedmiotowej sprawie (postanowienie SN z dnia 8 maja 2024 r., III KK 119/24).
Wobec powyższego bezprzedmiotowa stała się kwestia wyznaczenia skazanej
obrońcy z urzędu.
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[WB]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 184/25 2025-11-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany zarzuca udział w składzie sądu odwoławczego osób powołanych na urząd sędziego z udziałem Krajowej Rady S…
- IV KO 35/20 2020-08-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w t…
- IV KO 37/24 2024-06-20Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego, w którym w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2…
- IV KO 46/26 2026-06-03Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy w składzie sądu orzekającego brała udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z d…
- IV KO 71/25 2025-07-16Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego powołanego na urząd z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 439 § 1
pkt 2 KPKart.
379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 439 § 1 pkt 2
KPK§ 3§ 1 pkt 2§ 1
pkt 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy