IV KO 44/23

Izba Karna2023-06-22

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na obawach o odbiór społeczny i istnieniu rozbieżnych orzeczeń w przedmiocie wyłączenia sędziego, zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" wymaga realnego zagrożenia obiektywizmu lub sprawnego przeprowadzenia postępowania, a nie abstrakcyjnych obaw czy istnienia rozbieżnych orzeczeń w przedmiocie wyłączenia sędziego, które nie zostały uwzględnione.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Wyszkowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że sędzia referent złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy, a w obrocie prawnym funkcjonują dwa odmienne postanowienia Sądu Okręgowego w Ostrołęce w przedmiocie wyłączenia sędziego. Sąd Rejonowy uznał, że może to stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 44/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński W sprawie z zażalenia pokrzywdzonych na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Wyszkowie z dnia 29 września 2022 r., sygn. akt Ds.[…] o umorzeniu śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Wyszkowie zawartego w postanowieniu z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt II Kp 44/23, o przekazanie sprawy z zażaleniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt II Kp 44/23, Sąd Rejonowy w Wyszkowie, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy niniejszej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wniosek wskazano, że sędzia referent składał w tej sprawie wniosek o wyłączenie go od rozpoznania tej sprawy w trybie art. 41 § 1 k.p.k., a w obrocie prawnym funkcjonują już dwa odmienne postanowienia w tym przedmiocie wydane przez Sąd Okręgowy w Ostrołęce. IV KO 44/23 2 Zdaniem Sądu wnioskującego ta okoliczność w odbiorze społecznym może stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy, w utrwalonym orzecznictwie, niejednokrotnie podkreślał, że przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie wskazanego przepisu, przejawia się w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej lub w równie realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (vide: postanowienie SN z dnia 14.06.2018 r., sygn. akt V KO 35/18, LEX nr 2509717). Przekazanie sprawy może więc nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sprawie występują takie szczególne, uprawdopodobnione okoliczności, że mogą one zasadnie stwarzać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego jej rozpoznania w danym sądzie lub o tym, że przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do sprawnego jej rozstrzygnięcia. Sąd wnioskujący nie wykazał skutecznie okoliczności stwarzających wątpliwości co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w Sądzie właściwym. Wniosek sędziego Ł.B. (referenta w sprawie) o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy, złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k., nie został uwzględniony przez Sąd Okręgowy w Ostrołęce (vide: postanowienie z dnia 30 mara 2023 r. , II Ko 54/23), co oznacza, ze nie ma przesłanek do wyłączenia tego sędziego od rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Po raz kolejny wypada wskazać, że mająca charakter abstrakcyjny obawa odnośnie do możliwości zaistnienia w przyszłości w odbiorze zewnętrznym wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy, nie powinna uzasadniać uchylania się przez sąd od rozpoznania sprawy. Nie czyni jej konkretną sam w sobie fakt – podnoszony przez Sąd wnioskujący – wydawania rozbieżnych orzeczeń sądowych w przedmiocie wyłączenia poszczególnych sędziów. IV KO 44/23 3 Wobec powyższego orzeczono jak w postanowieniu. [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy