IV KO 57/22

Izba Karna2022-07-06

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na subiektywnej ocenie materiału dowodowego, braku obserwacji sądowo-psychiatrycznej lub nieobecności obrońcy na rozprawie, może zostać uznany za oczywisty bezzasadny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o wznowienie postępowania za oczywiście bezzasadny, ponieważ podniesione przez skazanego okoliczności nie mieściły się w katalogu przesłanek wznowieniowych określonych w Kodeksie postępowania karnego. Subiektywna ocena materiału dowodowego, wykazywanie jego braków, czy też kwestie związane z badaniami psychiatrycznymi i obecnością obrońcy na rozprawie, nie stanowią nowych faktów lub dowodów wskazujących na niepopełnienie czynu, o których mowa w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Brak obserwacji sądowo-psychiatrycznej nie jest podstawą wznowienia, jeśli biegli nie złożyli takiego wniosku, a kwestia obecności obrońcy była już rozstrzygana i nie stanowiła podstawy do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.
Stan faktyczny
Skazany Ł. D. złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na ujawnienie się nowych okoliczności. Wskazał na brak dowodów, odniósł się do zeznań świadków, podniósł brak obserwacji sądowo-psychiatrycznej oraz nieobecność obrońcy na rozprawie. Sąd Najwyższy wezwał skazanego do sprecyzowania podstaw wniosku. Skazany podtrzymał swoje stanowisko, dodając, że nie stać go na adwokata z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 57/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie Ł. D., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 6 lipca 2022 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 maja 2008 r., II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt III K […] na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł : odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Skazany Ł. D., pismem datowanym na dzień 18 maja 2022 r., złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, albowiem będzie wniosił o wznowienie postępowania sądowego, gdyż ujawniły się nowe okoliczności. Powyższe pismo zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania i zarejestrowane w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą IV KO 57/22. Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2022 r. skazany Ł. D. został wezwany do wskazania, jakie to - po wydaniu orzeczenia - ujawniły się nowe fakty lub dowody, które miałyby stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania, pod 2 rygorem odmowy przyjęcia wniosku i bez potrzeby rozważania kwestii wyznaczenia obrońcy z urzędu. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skazany Ł. D. w pismie z dnia 24 czerwca 2022 r. wskazał, że został skazany bez żadnych dowodów, odniósł się do treści zeznań niektórych świadków, wskazał na brak obserwacji sądowo-psychiatrycznej oraz nieobecność na rozprawie obrońcy – adw. K. R. („proces toczył się bez adwokata”). Podniósł również, że „nie stać go na adwokata z wyboru, ponieważ odbywa długoletnią karę pozbawienia wolności”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 36/19, LEX nr 2696944; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 28/19, LEX nr 2696924). Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności nie wpisują się w żadną z podstaw wznowieniowych. Podstawa propter nova, na którą powołuje się Ł. D. dotyczy bowiem sytuacji, w których po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze (art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.). Tymczasem żadna z podniesionych przez niego okliczności w pismie z dnia 24 czerwca 2022 r. nie jest tego rodzaju, aby zasadnie można było twierdzić, że po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego ujawniły się rzeczywiście nowe fakty lub dowody, przedtem nieznane, wskazujące na to, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu. Taką nowością nie jest z pewnością subiektywna ocena zebranego w sprawie materiału 3 dowodowego, dokonywana przez skazanego lub też wykazywanie w nim ewentualnych braków. Skazany Ł. D. był w toku postępowania poddany badaniom przez biegłych lekarz psychiatrów, którzy nadto byli uzupełniająco przesłuchani na rozprawie (k-1666), a kwestia ewentualnej obserwacji w zakładzie leczniczym jest uzależniona od wniosku biegłych, którzy takiego w omawianej sprawie nie złożyli (zob. art. 203 § 1 k.p.k.). Jeżeli natomiast chodzi o zagadnienie obecności obrońcy na rozprawie, to gdyby okoliczności podnoszone przez skazanego polegały na prawdzie, to wówczas wznowienie postępowania winno nastapić z urzędu, a nie na wniosek, zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. Analiza akt sprawy dowodzi jednak, że skazany podczas procesu miał obrońcę z urzędu – adw. K. R., która uczestniczyła w rozprawie, a tym samym nie zachodzi przesłanka, o ktorej mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Gdy zaś obrońca przedłożyła zaświadczenie lekarskie o chorobie, termin rozprawy w dniu 11 stycznia 2008 r. został odwołany (k-1731). Natomiast nieobecnośc obrońcy na ogłoszeniu wyroku (k-1776), nie stała na przeszkodzie jego ogloszeniu (art. 419 § 1 k.p.k.). Tego rodzaju zarzutów nie podnosiła zresztą obrona ani w apelacji, ani w kasacji , a i takich nie dopatrzył się Sąd Najwyższy odddalając postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 r. (sygn akt III KK 336/08) kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną. Jedynie na marginesie warto zaznaczyć, że wniosek o wznowienie postępowania, na korzyść, może być wniesiony w każdym czasie, byleby tylko spełniał on wymogi przewidziane w przepisach procedury karnej. Nadto, jak wynika z informacji przesłanej z Aresztu Śledczego w B., skazany Ł. D. posiada do własnej dyspozycji środki finansowe w kwocie 2176,87 zł i zajęć komorniczych nie posiada. Mając na uwadze powyższe rozważania, nie stwierdzając okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, co czyniło zbędnym rozpoznanie kwestii wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu. [as] 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 203 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 419 § 1 KPK§ 3§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy