IV KO 66/16

Sygn. akt IV KO 66/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Cesarz SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Anna Kowal w sprawie M. S. skazanego z art. 157 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016r. na posiedzeniu, bez udziału stron, w trybie art. 544 § 3 k.p.k., wniosku pełnomocnika wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. II AKa …/13, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. III K …/11 na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k. 1. oddalić wniosek, 2. obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania do wysokości uiszczonej opłaty w kwocie 150 (sto pięćdziesiąt) zł, w pozostałym zakresie zwolnić go od ponoszenia wydatków postępowania o wznowienie. UZASADNIENIE Pełnomocnik wnioskodawcy złożył wniosek o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. II AKa …/13 , którym to wyrokiem utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. IIIK …/11. Jako podstawę wniosku wskazano art. 542 § 1 k.p.k., oraz art. 540 § 1 pkt 2 lit a k.p.k. oraz 547 k.p.k. We wniosku o wznowienie postępowania zawarty został wniosek o przeprowadzenie w trybie art. 546 k.p.k. dowodu z 2 opinii biegłych psychiatrów na okoliczność ustalenia czy skazany w czasie popełnienia czynu mógł rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem. Z uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania wynika, że nowym faktem i dowodem miałyby być opinie sądowe: psychiatryczna i psychologiczna, wydane w sprawie I Ns …/15 toczącej się w przedmiocie ubezwłasnowolnienia skazanego M. S. Dowody te, zdaniem pełnomocnika, wskazują na istnienie uzasadnionych wątpliwości i rozbieżności w ocenach, co do poczytalności skazanego także w czasie popełnienia czynów przypisanych mu wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. IIIK …/11. W pisemnej odpowiedzi na wniosek prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie wniosku pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić trzeba, że wznowienie postępowania, na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., może nastąpić tylko wtedy, gdy po wydaniu orzeczenia ujawnią się takie nowe dowody czy fakty, które mogą w sposób wiarygodny – na tle całokształtu materiału dowodowego zebranego i ocenionego przez sąd meriti – podważyć prawidłowość przyjętych w nim ustaleń faktycznych. Wskazana we wniosku argumentacja na poparcie złożonego wniosku oparta została na twierdzeniu, że takim nowym faktem są wnioski zawarte w opinii psychologicznej oraz psychiatrycznej, które to opinie zostały sporządzone na potrzeby rozstrzygnięcia wniosku o częściowe ubezwłasnowolnienie skazanego (sprawa I Ns …/15 Sądu Okręgowego w [...]). Rzecz jednak w tym, że przedmiotem oceny biegłych w tym postępowaniu była ocena, czy stan zdrowia uczestnika postępowania, a więc M. S. uzasadnia częściowe jego ubezwłasnowolnienie, czego domagała się we wniosku jego matka. Innymi słowy, zadaniem biegłych było ustalenie na podstawie akt sprawy, dokumentacji lekarskiej oraz fizykalnego badania, czy rzeczywiście opiniowanemu jest potrzebna pomoc do prowadzenia jego spraw oraz jaki jest konkretny zakres potrzebnej mu pomocy. Badania M. S. w postępowaniu cywilnym biegli przeprowadzili odpowiednio we wrześniu 2015 r. oraz lutym 2016 r., a więc ponad dwa lata po wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny w [...]. Tymczasem, w sprawie karnej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, skazany poddany był badaniom biegłych psychiatrów i psychologa jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego, toczącego w związku z podejrzeniem popełnienia przez M. S. inkryminowanych czynów mających mieć miejsce odpowiednio w dniach 10 sierpnia 2011 r. oraz 24 listopada 2010 r. Opiniujący wówczas biegli na podstawie przeprowadzonych 3 badań w dniach 26.09. 2011 r. – psycholog, a w dniu 28.09.2011 r. - biegli psychiatrzy, oraz informacji zawartych w aktach sprawy, w tym także eksponowanego obecnie przez pełnomocnika urazu głowy doznanego przez M. S. w wypadku, wnioskowali o zachowanej w czasie czynu (wówczas zarzut art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k.) zdolności badanego do rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Powyższe potwierdzili także po przeprowadzeniu ponownego badania podejrzanego w dniu 26.10.2011 r. w związku z pojawieniem się dodatkowych zarzutów (art. 284 § 2 k.k.), a także w czasie przesłuchania przed sądem na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. Przedstawione, zatem obecnie przez pełnomocnika opinie sporządzone na potrzeby innego – rodzajowo – postępowania, nadto wydane na podstawie badań przeprowadzonych po upływie kilku lat od zdarzeń objętych postępowaniem karnym w tej sprawie, nie mogą w żaden sposób podważyć, czy choćby poddać w wątpliwość konkluzji biegłych opiniujących w sprawie karnej, którzy odnosili się do poczytalności M. S. Już zaś na marginesie podnieść trzeba, że w sprawie karnej biegli także stwierdzali ociężałość umysłową, klinicznie niski poziom intelektualny, na pograniczu normy i upośledzenia umysłowego lekkiego (k. 195, 223), co obecnie, w toku postępowania w sprawie o częściowe ubezwłasnowolnienie, dostrzegli biegli – psycholog i psychiatra. Istotne jest także i to, że psychiatra w uzupełniającej opinii dla Sądu Okręgowego w [...] w sprawie I Ns …/15 wskazał, odnosząc się do akt sprawy karnej, że dane tam zawarte zmusiły go do zweryfikowania początkowych wniosków opinii. W konkluzji podniósł, że badany wymaga pomocy przy podejmowaniu ważniejszych decyzji, ale może samodzielnie kierować swoim postępowaniem i podejmować codzienne decyzje (k. 18), co przecież pozostaje w zgodzie z wnioskami biegłych psychiatrów sformułowanymi w opinii wydanej w toku postępowania karnego. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k. wnioskodawca został zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania wznowieniowego w zakresie przekraczającym wysokość uiszczonej przez niego opłaty od wniosku. kc