IV KO 68/19
Izba Karna2019-06-26
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może być uwzględniony, gdy przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy opiera się jedynie na przypuszczeniach i założeniach hipotetycznych strony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy jednoznacznie świadczą o tym, że pozostawienie jej sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy musi opierać się na racjonalnych przesłankach, a nie na przypuszczeniach i założeniach hipotetycznych strony. Podważanie autorytetu sądu lub pomawianie sędziów nie może skutkować zmianą właściwości miejscowej.Stan faktyczny
Pokrzywdzony złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia. Sąd Rejonowy w K. przekazał sprawę do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił go nie uwzględnić.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 68/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2019 r., w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego R. P. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 31 stycznia 2019 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Brak jest podstaw do podzielenia stanowiska Sądu Rejonowego w K. co do przekazania przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że pozostawienie sprawy do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny
2 (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9 - 10, poz. 68; z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r„ IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy wielokrotnie, między innymi we wskazanych orzeczeniach, wyrażał pogląd, że przekonanie o braku możliwości do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy oparte być powinno na racjonalnych przesłankach. Przekonanie takie, oparte tylko na przypuszczeniach i założeniach o charakterze hipotetycznym, zwłaszcza wyrażanych przez stronę postępowania, nie jest wystarczające dla odstąpienia od ustawowych reguł właściwości miejscowej, których zadaniem jest między innymi gwarantowanie niezawisłości sądu. Zaakceptowanie stanowiska Sądu Rejonowego w K., wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia, mogłoby doprowadzić do sytuacji, że to strona poprzez różnego rodzaju działania, w tym nawet insynuacje, doprowadzałaby do zmiany tej właściwości, nie mającej nic wspólnego z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Trafnie przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że podważanie autorytetu konkretnego sądu, pomawianie jego sędziów lub uwłaczanie ich godności, nie może skutkować zmianą właściwości miejscowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 listopada 1995 r., II KO 51/95, OSNKW 1996, z 1 - 2, poz. 6; z dnia 18 marca 2010 r., III KO 19/10, LEX nr 577213; z dnia 21 października 2010 r„ III KO 91/10, LEX nr 610175). Kierując się powyższym Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu. a
Powiązane orzeczenia
- IV KO 23/14 2014-05-13Czy przekonanie strony o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, oparte na przypuszczeniach i założeniach hipotetycznych, jest wystarczające do przekazania sprawy innemu sądowi równ…
- IV KO 24/14 2014-05-13Czy przekonanie strony o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, oparte na przypuszczeniach i założeniach hipotetycznych, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na…
- IV KO 62/21 2021-06-09Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy zarzuty dotyczą sędziego tego sądu, a strona postępowania podnosi wątpliwości co do bezstronności rozpoznani…
- IV KO 27/14 2014-05-13Czy przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, oparte na przypuszczeniach dotyczących relacji między sędziami a prokuratorem, stanowi wystarczającą podstawę do przekazan…
- V KO 2/13 2013-02-21Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na uwzględnieniu wniosku strony procesowej, jest zasadny?
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy