IV KO 8/26
Izba Karna2026-02-11
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzuty w sprawie dotyczą sędziów sądu właściwego miejscowo, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie, gdy zarzuty w sprawie dotyczą sędziów sądu właściwego miejscowo. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym unikanie sytuacji, w których mogłoby dojść do ograniczenia swobody orzekania lub uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Białymstoku zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, a zarzuty w niej zawarte odnosiły się do szerokiego kręgu osób, w tym sędziów Sądu Rejonowego w Białymstoku, prokuratorów, policjantów, przedstawicieli władz lokalnych oraz mieszkańców Białegostoku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Białymstoku do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kartuzach.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 8/26 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie z zażalenia S.B. wniosku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt III Kp 3012/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Białymstoku sygn. akt III Kp 3012/25 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kartuzach UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt III Kp 3012/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy S.B., z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając swój wniosek Sąd Rejonowy w Białymstoku wskazał, że sprawa, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia dotyczy szeroko pojętego środowiska białostockich sędziów, w tym orzekających w sądzie wnioskującym, prokuratorów i policjantów, a także przedstawicieli lokalnych władz i samorządowców białostockich oraz samych mieszkańców Białegostoku, zaś przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na to postanowienie.
IV KO 8/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, zasługuje na uwzględnienie. Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23). Sytuacja taka niewątpliwie powstaje wtedy, gdy stawiane zarzuty dotyczą m.in. sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy lub sądu nad nim przełożonego (vide postanowienie SN z 1 kwietnia 2003 r., IV KO 10/03, ROSNKW 2003, poz. 680; postanowienie SN z 18 czerwca 2009 r., IV KO 77/09; postanowienie SN z 14 października 2009 r., V KO 81/09), co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu Najwyższego, pozostawienie sprawy w sądzie występującym z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. mogłoby wywołać w opinii publicznej pogląd co do braku obiektywizmu po stronie składu orzekającego. Z uwagi na powyższe, zasadnym było przekazanie sprawy poza obszar apelacji białostockiej. Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w części dyspozytywnej niższego postanowienia. [WB] [a.ł]
IV KO 8/26 3
Powiązane orzeczenia
- V KO 150/24 2024-12-19Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy sprawa dotyczy sędziego znanego sędziom sądu miejscowo właściwego, powinien zostać uwzględniony?
- IV KO 185/25 2025-11-20Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu miejscowo właściwego i sądu wyższej instancji, powinien zostać uwzględniony?
- IV KO 205/25 2025-12-29Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy potencjalnej odpowiedzialności karnej sędziów sądu nadrzędnego, a jeden z nich pełni funkcję zastępcy rzecznika dyscyplinarnego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi ró…
- II KO 96/24 2024-09-18Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na obawie braku bezstronności z powodu pokrzywdzenia przez oskarżonego jednostki, w której zatrudnieni są…
- IV KO 72/26 2026-06-25Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, dotyczący sprawy, w której stronami są sędziowie, powinien zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy