IV KO 20/23
Izba Karna2023-03-27
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy sędziego sądu właściwego miejscowo do rozpoznania tego zażalenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Tak, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Sytuacja, w której sędzia rozpoznaje zażalenie dotyczące sędziego pracującego w tym samym wydziale, może rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Olsztynie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem był fakt, że postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczyło sędziego Sądu Rejonowego w Olsztynie, a zażalenie na to postanowienie wpłynęło do rozpoznania do tego samego sądu. Sąd Rejonowy uznał, że sytuacja ta może budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Biskupcu.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 20/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński w sprawie dotyczącej zażalenia K. K. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 503/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Olsztynie, sygn. akt II Kp 503/22, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Biskupcu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 503/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy, innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowienie wydane przez prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231§1 k.k. dotyczy Sędziego Sądu Rejonowego w Olsztynie, zaś zażalenie na to postanowienie wniesione przez skarżącego K. K., wpłynęło właśnie do rozpoznania do Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydział Karny.
IV KO 20/23 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Olsztynie zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy w Olsztynie argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym Sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na postanowienie w sprawie o czyn z art. 231§1 k.k., którego zdaniem skarżącego miał się dopuścić sędzia pracujący w tym sądzie w II Wydziale Karnym, co w odbiorze społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłoby rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże Sąd Rejonowy w postępowaniu zażaleniowym. Sędzia referent orzekałby zatem w sprawie odpowiedzialności karnej sędziego, z którym utrzymuje nie tylko relacje służbowe, ale także koleżeńskie i towarzyskie, co dotyczyłoby także każdego innego sędziego wylosowanego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu w Biskupcu, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu
IV KO 20/23 3
Powiązane orzeczenia
- V KO 74/23 2023-07-26Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu właściwego miejscowo, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi…
- II KO 60/24 2024-06-18Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn sędziego sądu właściwego miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- II KO 36/15 2015-07-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd miejscowo właściwy miałby rozstrzygać o zasadności decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawi…
- II KO 46/17 2017-10-19Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu miejscowo właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- IV KO 115/17 2017-12-07Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa jest podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, istnieje podstawa do przekazania sp…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 231§1 KK§ 1§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy