IV KO 83/21
Izba Karna2021-09-29
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Piotr Mirek, Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowań karnych prawomocnie zakończonych wobec M.W., w sytuacji gdy skazany wskazuje na istnienie dwóch wyroków skazujących jako bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Stwierdzono brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowań karnych prawomocnie zakończonych wobec M.W. wyrokami Sądu Apelacyjnego z dnia 11 grudnia 1997 r. i 31 października 2001 r. Wniosek skazanego, oparty na zarzucie istnienia dwóch wyroków skazujących, został już rozpoznany w poprzednim postępowaniu wznowieniowym (sygn. akt IV KO 95/19), w którym Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia. Argumentacja Sądu Najwyższego z tamtego postępowania została w pełni podzielona i przyjęta jako własna.Stan faktyczny
Skazany M.W. wniósł o wznowienie z urzędu postępowań sądowych zakończonych wobec niego prawomocnymi wyrokami, wskazując na istnienie dwóch wyroków skazujących jako bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał tę kwestię, mając na uwadze poprzednie postępowanie wznowieniowe w tej samej sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowań karnych prawomocnie zakończonych wobec M.W. i obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 83/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) w sprawie M.W. skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z ar. 294 § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r., w kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 27 czerwca 1997 r., sygn. III K (…) oraz Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 października 2001 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 czerwca 2001 r., sygn. III K (…), na podstawie art. 544 § 3 k.p.k. postanowił: 1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowań karnych prawomocnie zakończonych wobec M.W. wyrokami Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. II AKa (…) i Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 października 2001 r., sygn. II AKa (…), 2. obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania w kwestii wznowienia postępowania.
2 UZASADNIENIE Pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. skazany M.W. wniósł o „wznowienie z urzędu postępowań sądowych zakończonych wobec niego prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 czerwca 1997 r., sygn. III K (…), Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. II AKa (…), Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 czerwca 2001 r., sygn. III K (…) oraz Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 października 2001 r., sygn. II AKa (…)”. Jako podstawę wznowienia M.W. wskazał na zaistnienie na gruncie niniejszych spraw bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Uzasadnienia tej podstawy wznowienia skazany upatrywał w fakcie istnienia w ww. sprawach dwóch wyroków skazujących, co „zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi jak i kodeksem karnym, a przede wszystkim z Konstytucją jest niezgodne, łamiące wszelkie prawa i zasady prawne nie wspominając praw Konstytucyjnych jak i moralnych”. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wskazanych wyżej orzeczeń i skierowanie spraw do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skazany wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, celem reprezentacji w niniejszym postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy niebudzący w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego fakt, że wznowienie postępowania z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. możliwe jest wyłącznie z urzędu. Powyższe oznacza, że strona nie dysponuje w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania i nie jest legitymizowana do złożenia takiego wniosku przy zachowaniu wymogów przewidzianych w treści art. 545 § 2 k.p.k. Może natomiast, korzystając z uprawnień wynikających z dyspozycji art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować Sądowi istnienie takich uchybień, co wywołuje potrzebę podjęcia rozważań w zakresie przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. I tak właśnie, jako inicjatywę z art. 9 § 2 k.p.k., Sąd Najwyższy potraktował „wniosek” skazanego M.W.. W dalszej kolejności wskazać należy, że pismo inicjujące przedmiotowe postępowanie jest kolejnym pismem pochodzącym od skazanego, sygnalizującym
3 potrzebę rozważenia zaistnienia we wskazanych wyżej postępowaniach karnych bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej. W związku z poprzednim pismem skazanego dotyczącym tożsamej kwestii i odnośnie tych samych wyroków skazujących przed Sądem Najwyższym toczyło się postępowanie wznowieniowe pod sygn. akt IV KO 95/19. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV KO 95/19 Sąd Najwyższy stwierdził, że brak jest podstaw do wznowienia z urzędu postępowań karnych prawomocnie zakończonych wobec M.W. wyrokami Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. II AKa (…) i Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 października 2001 r., sygn. II AKa (…), a wydatkami postępowania w kwestii wznowienia obciążył Skarb Państwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy w sposób niezwykle wnikliwy i szczegółowy przedstawił argumentację sprzeciwiającą się uznaniu, jakoby na gruncie wskazanych wyżej postępowań karnych doszło zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci sygnalizowanej przez wnioskodawcę powagi rzeczy osądzonej. Argumentację tę Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela i nie widząc potrzeby jej ponownego przytaczania, przyjmuje jako własną. W świetle powyższych rozważań, skutkujących wnioskiem o niezaistnieniu w niniejszej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. oraz w związku z niedopatrzeniem się żadnej innej podstawy z art. 439 § 1 k.p.k., skutkującej potrzebą wznowienia postępowania, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, O wydatkach związanych z niniejszym postępowaniem Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 638 k.p.k. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. as
Powiązane orzeczenia
- II KO 54/18 2018-11-08Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany zarzuca wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych?
- III KO 5/16 2016-02-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzut wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw.…
- III KO 46/20 2021-03-02Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego, w sytuacji gdy obrońca skazanego zarzuca wystąpienie uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze?
- II KO 229/25 2025-12-17Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu na wniosek skazanego, który powołuje się na bezwzględne przyczyny odwoławcze, mimo braku ich uprawdopodobnienia?
- III KO 166/25 2025-11-27Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu lub na wniosek skazanego, w szczególności w związku z zarzucaną nienależytą obsadą sądu lub brakiem udziału obrońcy?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 275 § 1 KKart. 12 KKart. 11 § 2 KKart. 64 § 1art. 544 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 8 KPKart. 439 § 1 KPKart. 545 § 2 KPKart. 9 § 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 638 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy