IV KO 89/24

IV KO 89/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w przedmiocie zażalenia J. J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pszczynie z dnia 9 listopada 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn […], po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Katowicach o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt XVI Kp 489/24), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt XVI Kp 489/24, Sąd Okręgowy w Katowicach wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w przedmiotowej sprawie Prokuratura Rejonowa w Pszczynie prowadziła postępowanie o sygn. […] z zawiadomienia J. J. o możliwości popełnienia przestępstwa przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej w K. oraz sędziów Sądu Okręgowego w K. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w Pszczynie odmówił wszczęcia śledztwa: w sprawie niedopełnienia lub IV KO 89/24 2 przekroczenia obowiązków służbowych w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 21 marca 2023 r. w K. przez prokuratorów i sędziów poprzez utrudnianie lub udaremnianie postępowania karnego i pomaganie sprawcy przestępstwa w uniknięciu odpowiedzialności karnej - to jest o czyn z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 231 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 258 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 12 k.k.; oraz w sprawie niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień przez p.f. Prokuratora Rejonowego w K. w dniu 9 lutego 2022 r. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa i działanie na szkodę interesu J. J. - to jest o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, które zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Wnioskujący Sąd podniósł, że zawiadomienie J. J. w istocie odnosi się nie tylko do działań prokuratorów Prokuratury Rejonowej w K., ale również do sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w K. W tej sytuacji rozpoznanie zażalenia przez sędziów tego Sądu może w odbiorze społecznym rodzić obawy co do ich obiektywizmu. A zatem wskazane okoliczności przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Okręgowego w K. jest zasadna i wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że okoliczność, iż sprawa, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, dotyczy także sędziów tego Sądu powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez wnioskujący Sąd, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Zaistniały zatem tego rodzaju okoliczności, które mogłyby IV KO 89/24 3 wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, a nawet tylko powodować w odbiorze społecznym, a także u składającego zażalenie J. J. - mylne i obiektywnie nieprawdziwe - przekonanie o niezdolności tego Sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, LEX nr 2508531; z dnia 27 listopada 2020 r., III KO 101/20, LEX nr 3093804). Dobrem wymiaru sprawiedliwości stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., V KO 66/13, LEX nr 1365524). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [PGW] [ms]