II KO 55/25

Izba Karna2025-03-25

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. jest zasadny, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów i referendarzy sądu, który miałby rozpoznać to zażalenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. jest zasadny, gdy zażalenie dotyczy postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziów i referendarzy sądu, który miałby rozpoznać to zażalenie. Taka sytuacja może rodzić negatywny społeczny wydźwięk lub ingerować w swobodę orzekania, co jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które obejmuje potrzebę zagwarantowania bezstronności orzekania i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznych podstawach orzeczeń.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Przedmiotem śledztwa miało być przekroczenie uprawnień przez referendarzy i sędziów sądu, który miał rozpoznać przedmiotowe zażalenie. Sąd wnioskujący wskazał, że taka sytuacja jest sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 55/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie zażalenia J. B. i B. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Świdniku z 31 stycznia 2025 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 marca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt II Kp 248/25), na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Lublin - Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku postanowieniem z 12 marca 2025 r., sygn. akt II Kp 248/25, wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy w przedmiocie zażalenia J.B. i B.B. na postanowienie prokuratora z 31 stycznia 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa - do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu do ww. postanowienia sąd wnioskujący wskazał, że postanowienie prokuratora objęte zażaleniem zostało wydane w sprawie, której przedmiotem było II KO 55/25 2 rozpoznane zawiadomienia pokrzywdzonych o przekroczeniu uprawień przez referendarzy i sędziów sądu, do którego wpłynęło zażalenie, w związku z wpisem hipotek w księgach wieczystych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Lublin - Wschód w Lublinie jest zasadny i należało go uwzględnić. Oczywistym jest, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Z taką sytuacją mamy doczynienia w tej sprawie. Słusznie sąd wnioskujący o przekazanie sprawy do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego od postanowienia prokuratora - innemu równorzędnemu sądowi -wskazuje, że taką okolicznością jest fakt, że zażalenie na postanowienie prokuratora dot. postępowania z zawiadomienia o przestępstwie o przekroczeniu uprawnień przez referendarzy i sędziów sądu, który miałby rozstrzygać wskazane zażalenie. Tego rodzaju sytuacja, może zatem rodzić, choćby nawet w sposób nieuzasadniony, negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania. Dobro wymiaru sprawiedliwości postrzegać bowiem należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne. W rezultacie Sąd Najwyższy uznał, że w zaistniałej sytuacji, przekazanie sprawy winno nastąpić do Sądu Rejonowego w Kraśniku. [J.J.] [a.ł] II KO 55/25 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy