IV KO 91/17

Sygn. akt IV KO 91/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Sądej SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie W.H. skazanego wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. II K (…), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 7 grudnia 2017 r., kwestii wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie zaliczenia na poczet łącznej kary pozbawienia wolności wymierzonej tym wyrokiem okresu faktycznego pozbawienia wolności w państwie wykonania europejskiego nakazu aresztowania, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. II AKz (…) p o s t a n o w i ł: 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. wznowić z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II AKz (…) w kwestii zaliczenia na poczet kary pozbawienia wolności wymierzonej W.H. wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. II (…) - okresu faktycznego pozbawienia wolności w państwie wykonania europejskiego nakazu aresztowania; 2. uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 sierpnia 2017r., sygn. II AKz (…) i przekazać sprawę do 2 ponownego rozpoznania temu Sądowi w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r., sygn. II K (…) Sąd Okręgowy w C. zaliczył skazanemu W.H. na poczet kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. II K (…), okres faktycznego pozbawienia wolności w Wielkiej Brytanii od dnia 26 kwietnia 2015 r. do dnia 5 maja 2015 r. w związku z realizacją europejskiego nakazu aresztowania. Skazany wniósł zażalenie na to postanowienie. Podniósł, że pominięto w nim okres 23 miesięcy ograniczenia wolności w ramach elektronicznego nadzoru od dnia 5 maja 2015 r. do dnia 6 kwietnia 2017 r., który w jego przekonaniu również powinien być zaliczony na poczet kary. Po wniesieniu zażalenia Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. nie uwzględnił wniosku skazanego o sprowadzenie go na posiedzenie wyznaczone w celu rozpoznania zażalenia i wyznaczył mu obrońcę z urzędu w osobie adw. M.K. – Kancelaria Adwokacka w K.. Termin posiedzenia wyznaczono na 2 sierpnia 2017 r., a z treści zarządzenia w tej kwestii wynika, że zobowiązano obrońcę skazanego do obowiązkowego stawiennictwa. Na posiedzeniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. obrońca skazanego nie był obecny. Zażalenie zostało jednak rozpoznane i postanowieniem wydanym w tym dniu Sąd Apelacyjny zdecydował o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Po doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 2 sierpnia 2017 r. adwokat M.K., pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. zawiadomiła, że zarządzenie o wyznaczeniu jej obrońcą z urzędu skazanego W.H. i zawiadomienie o terminie posiedzenia odebrała w dniu 8 sierpnia 2017 r., gdyż w okresie poprzedzającym korzystała z urlopu i przebywała poza siedzibą kancelarii. Oświadczyła, że skoro jej obecność na posiedzeniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. była obligatoryjna, to wydane w wyniku rozpoznania zażalenia postanowienie jest obciążone bezwzględną przyczyną odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył: 3 Pismo adw. M.K. jako obrońcy z urzędu skazanego W.H., sygnalizuje wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Zawarty w nim wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 439 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, jeżeli, między innymi, oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.k. lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. O obowiązkowym udziale obrońcy skazanego W.H. na posiedzeniu w dniu 2 sierpnia 2017 r., zdecydował Sąd Apelacyjny przy wyznaczeniu tego terminu w celu rozpoznania zażalenia. Powstała zatem sytuacja procesowa, o której mowa w art. 96 § 1 zd. 1 k.p.k. in fine i zd. 2 tego przepisu, w której wobec nieuwzględnienia wniosku skazanego o doprowadzenie na posiedzenie, obecność obrońcy była konieczna. Oznaczało to, że w razie niestawiennictwa obrońcy nie można było przeprowadzać na posiedzeniu czynności procesowych, które zmierzały do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. Skutkiem odmiennego postąpienia, tj. rozpoznania zażalenia było zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., obarczającej wydane na posiedzeniu prawomocne orzeczenie co do meritum postępowania, niekorzystne dla skazanego. Zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k., w wypadku ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., postępowanie wznawia się z urzędu, przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9 -11 tego przepisu może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. W tym stanie rzeczy obligatoryjne stało się wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wobec skazanego W.H. prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) (art. 542 § 3 k.p.k.), a w następstwie przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W ponownym rozpoznaniu konieczne będzie przeprowadzenie posiedzenia, w którym weźmie udział obrońca skazanego. as