IV KO 91/24

Izba Karna2024-12-03

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez sędziów orzekających w sprawie lub na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.k. z uwagi na wadliwą obsadę sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu. Analiza wykazała, że sędzia X. Y. nie podejmowała czynności w sprawie przed formalnym uzyskaniem delegacji do Sądu Okręgowego, a jedynie została wskazana jako sędzia sprawozdawca w zarządzeniu wydanym po rozpoczęciu delegacji. Ponadto, kwestia obsady sądu była już wielokrotnie badana przez Sąd Najwyższy w poprzednich postępowaniach, co nie doprowadziło do stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Stan faktyczny
Obrońca skazanych złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, wskazując na podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziów orzekających w sprawie oraz na wadliwą obsadę sądu przez sędzię X. Y., która miała podejmować czynności przed uzyskaniem delegacji. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie sygnalizacji podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 91/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie W. Z. i E. Z. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 2024 r., sygnalizacji podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2019, sygn. akt II AKa 197/18, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt II K 137/15, p o s t a n o w i ł stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu. UZASADNIENIE Obrońca skazanych W. Z. i E. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2019 sygn. akt II AKa 197/18. Jako podstawę tego wniosku wymienił okoliczność wymienioną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., to jest okoliczność, zgodnie z którą w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. O tej okoliczności ma świadczyć złożenie w dniu 18 marca 2024 r. przez stowarzyszenie […] zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów, którzy zasiadali w Krajowej Radzie Sądownictwa IV KO 91/24 2 ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 roku oraz sędziów, którzy podpisali się na listach ich poparcia. Tymczasem rozpoznająca niniejszą sprawę w Sądzie Okręgowym Sędzia Sędzia X. Y. podpisała się na liście poparcia dla kandydata do KRS SSR Macieja Nawackego. W tym wniosku wymieniono również okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania z urzędu, a mianowicie bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt lub 2 k.p.k. Sędzia X. Y. podejmować miała czynności w sprawie II K 137/15 przed formalnym uzyskaniem delegacji do Sądu Okręgowego, jako sędzia Sądu Rejonowego. Jak podniósł obrońca, późniejsze uzyskanie delegacji nie konwaliduje wadliwości dokonanych czynności, gdyż zgodnie z przepisami obowiązującym w dacie rozpoczęcia procesu skazanego do orzekania w sprawie można było wyznaczyć sędziego tylko spośród sędziów orzekających w danym sądzie, a nie z innego sądu niższej instancji. Prokurator wniósł o stwierdzenie braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu oraz o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Odnośnie zgłoszonej przez obrońcę okoliczności mającej uzasadniać wznowienie postępowania z urzędu z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej o której mowa w „art. 439 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.k”, to fakt jej zgłoszenia potraktować należy jako sygnalizację do podjęcia przez Sąd Najwyższy czynności z urzędu, celem sprawdzenia zasadności wyrażonego w tym względzie przekonania. Wbrew twierdzeniom obrońcy, w badanej sprawie Sędzia X. Y. nie podejmowała czynności przed jej delegacją do Sądu Okręgowego. Została jedynie wymieniona jako sędzia sprawozdawca w zarządzeniu wydanym przez Przewodniczącą II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 4 listopada 2015 r. (k. 14023 akt sprawy, k. 11 akt SN) o wyznaczeniu na dzień 4 grudnia 2015 r. posiedzenia w przedmiocie „zaplanowania rozprawy głównej”, a więc po rozpoczęciu delegacji sędzi Y. do Sądu Okręgowego w Olsztynie, która nastąpiła od dnia 1 grudnia 2015 r. Dodać jeszcze należy, iż problem niewłaściwej obsady sądu, w tym i poprzez orzekanie w jego składzie Sędzi X. Y., był już IV KO 91/24 3 wielokrotnie badany przez Sąd Najwyższy, zarówno w wyniku kasacji wniesionej przez obrońcę, jak i na skutek wniosków składanych przez obu skazanych. Z tych to względów postanowiono jak wyżej. [J.J.] r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 439 § 1art. 439 § 1 pkt 1§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy