IV KO 94/16

Izba Karna2017-01-20

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak kurtuazyjne kontakty byłego prezydenta miasta z sędziami, jego udział w otwarciu nowej siedziby sądu oraz interwencja w sprawie utrzymania wydziału gospodarczego uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w postępowaniu apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opisane przez Sąd Okręgowy okoliczności, w tym kurtuazyjne kontakty byłego prezydenta miasta z sędziami, jego udział w otwarciu nowej siedziby sądu oraz interwencja w sprawie utrzymania wydziału gospodarczego, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd podkreślił, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i wymaga restrykcyjnej wykładni, a wskazane fakty nie wpływają w sposób obiektywny ani subiektywny na swobodę orzekania i możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w T. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na istnienie kontaktów kurtuazyjnych między byłym prezydentem T. (oskarżonym) a sędziami. Jako uzasadnienie podano również udział prezydenta w otwarciu nowej siedziby sądu oraz jego interwencję u Ministra Sprawiedliwości w sprawie utrzymania wydziału gospodarczego. Sąd Okręgowy uznał, że te okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 94/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie R. Ś. i in. oskarżonych z art. 231 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2017 r., wniosku Sądu Okręgowego w T. z dnia 2 grudnia 2016 r. (sygn. akt II Ka (…)) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w T. wpłynęły apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 lipca 2016 r. (sygn. akt II K (…)), w tym apelacja oskarżonego R. Ś., byłego prezydenta T.. We wniosku Sąd Okręgowy wskazał na istnienie okoliczności mających uzasadnić przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym. Zdaniem sądu występującego z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k. istniały określone kontakty kurtuazyjne pomiędzy byłym prezydentem T. (R. Ś.) a sędziami. R. Ś., jako ówczesny prezydent T., był też obecny na uroczystym otwarciu nowej siedziby Sądu Okręgowego w T., a także był zaangażowany w interwencję u Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie utrzymania w Sądzie Okręgowym w T. Wydziału Gospodarczego. Te wszystkie okoliczności mogą, zdaniem Sądu Okręgowego, w „istotny sposób wpływać na swobodę orzekania”, co 2 uzasadniało wystąpienie z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że wyjątkowość instytucji określonej w art. 37 k.p.k. nie oznacza, iż na określone w tym przepisie pojęcie ,,dobra wymiaru sprawiedliwości” składają się wyłącznie okoliczności o charakterze zobiektywizowanym. W szczególnych wypadkach chodzić tutaj może również o okoliczności subiektywne, związane - między innymi - z odbiorem społecznym i stanowiskiem strony, opartym na wskazanych przez nią i istniejących w rzeczywistości przesłankach, które mogą powodować jej przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym wedle przepisów ogólnych. W realiach niniejszej sprawy nie istnieją obiektywne okoliczności mogące uzasadnić przekazanie sprawy w trybie właściwości delegacyjnej innemu sądowi. Nie ma także podstaw, aby uznać, że z subiektywnej perspektywy (stron, sędziów, społeczności lokalnej) zachodzić mogły i powinny podstawy do uznania, że aktualizuje się sytuacja o jakiej stanowi art. 37 k.p.k., uniemożliwiająca sądowi właściwemu miejscowo do rozpoznania sprawy bezstronne i rzetelne jej rozstrzygnięcie. To, iż oskarżony to były prezydent T., który uczestniczył w otwarciu nowej siedziby Sądu Okręgowego w T., a także - na formalny wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w T.– skierował do Ministra Sprawiedliwości pismo zawierające uzasadnienie konieczności utrzymania w Sądzie Okręgowym Wydziału Gospodarczego (powołując się na racje związane z funkcjonowaniem „lokalnego biznesu”), w oczywisty sposób nie mieści się w dyspozycji art. 37 k.p.k., która musi być przecież wykładana restryktywnie. Na marginesie wskazać przy tym trzeba, że przedmiotowe pismo byłego prezydenta T. nie odniosło żadnego skutku. Powyższy stan rzeczy, jak też sygnalizowane we wniosku Sądu Okręgowego kurtuazyjne kontakty sędziów z byłym prezydentem miasta, związane z obchodami świąt narodowych oraz udziałem w wydarzeniach kulturalnych miasta, nie prowadzą do 3 wniosku, że w Sądzie Okręgowym w T. nie ma „swobody orzekania”, czy też warunków do bezstronnego i rzetelnego rozpoznania sprawy apelacyjnej. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 2 KKart. 37 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy