IV KR 116/88
WyrokIzba Karna1988-12-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 9 i 155 k.p.k. w zw. z art. 182 k.p.k., poprzez nieumożliwienie obrońcy wyjaśnienia wątpliwości co do opinii biegłych, może stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia wyroku, jeśli uchybienie to zostało skonsolidowane poprzez uzupełniające opinie biegłych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niejasność opinii biegłych, o której mowa w art. 182 k.p.k., odnosi się do każdej ze stron postępowania, a żądanie wezwania biegłych w celu wyjaśnienia wątpliwości nie może być oddalone. Niemniej jednak, uchybienie w tym zakresie może zostać skonsolidowane poprzez zażądanie uzupełniającej opinii biegłych i umożliwienie stronom zadawania pytań. Jeśli uzupełniające opinie są pełne i wyczerpujące, a wnioski z nich wynikające są oparte na kompletnie zebranych przesłankach, brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia wyroku z powodu pierwotnego naruszenia przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Ryszarda P. za dwa czyny polegające na doprowadzeniu do poddania się czynowi nierządnemu przy użyciu przemocy, a następnie pozbawieniu życia pokrzywdzonych. Wyrok został zaskarżony rewizjami prokuratora i obrońcy oskarżonego. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 9 i 155 k.p.k. w zw. z art. 182 k.p.k., poprzez nieumożliwienie mu wyjaśnienia wątpliwości co do opinii biegłych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że mimo pierwotnego naruszenia przepisów postępowania, uchybienie to zostało skonsolidowane poprzez uzupełniające opinie biegłych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kwaśny.Sędziowie: J. Nóżyński, M. Synoradzki (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Słok.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 1988 r. sprawy Ryszarda P., oskarżonego o czyn określony w art. 148 § 1 i art. 168 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w T. z dnia 9 lutego 1988 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w T. po rozpoznaniu sprawy Ryszarda T., oskarżonego o to, że:1) w dniu 14 września 1986 r. w K., działając przemocą polegającą na uciskaniu szyi i klatki piersiowej Marianny K., doprowadził ją do poddania się czynowi nierządnemu, a następnie w zamiarze pozbawienia życia, uciskając rękami za szyję i dławiąc odzieżą, spowodował jej zgon przez uduszenie, tj. o popełnienie czynu oskarżonego w art. 148 § 1 i art. 168 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k.2) w dniu 24 stycznia 1987 r. w P., działając przemocą polegającą na duszeniu rękami za szyję, doprowadził Mariannę S. do poddania się czynowi nierządnemu, a następnie w zamiarze pozbawienia życia, uciskając silnie usta, spowodował złamanie kości gnykowej i wylew podtwardówkowy, co w konsekwencji doprowadziło do zgonu, tj. o czyn określony w art. 148 § 1 k.k. i art. 168 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. - wyrokiem z dnia 9 lutego 1988 r. oskarżonego Ryszarda P. uznał za winnego dokonania zarzuconych mu aktem oskarżenia czynów opisanych wyżej w pkt 1 i 2 - i na podstawie art. 148 § 1 i art. 168 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. oraz art. 40 § 1 k.k. skazał go na karę po 15 lat pozbawienia wolności i orzekł wobec niego kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okresy po 6 lat.Na podstawie art. 59a k.k. Sąd ten orzekł od oskarżonego na rzecz Oddziału Miejskiego PCK i PKPS w S. nawiązki po 10.000 zł, a na podstawie art. 66, 67 § 1 i art. 71 § 2 k.k. orzekł łączną karę 15 lat pozbawienia wolności oraz łączną karę pozbawienia praw publicznych na okres 7 lat (...).Rewizje od tego wyroku wnieśli prokurator w części dotyczącej orzeczenia o karach pozbawienia wolności za każdy czyn i karze łącznej oraz obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizji obrońcy w części dotyczącej naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 9 i 155 k.p.k. w zw. z art. 182 k.p.k., nie sposób odmówić słuszności."Niejasność" opinii, o której mowa w art. 182 k.p.k., jako podstawa «wezwania tych samych biegłych» odnosi się nie tylko do sądu orzekającego, lecz także do każdej ze stron postępowania karnego. Żądanie wezwania biegłych przed sąd orzekający w celu umożliwienia stawiania im pytań i wyjaśnienia istniejących niejasności nie może być oddalone, gdyż naruszałoby dyspozycję art. 155 § 1 i 3 i art. 9 k.p.k.Sąd Wojewódzki w tej sprawie nie stworzył możliwości obrońcy oskarżonego wyjaśnienia wątpliwości, postępując wbrew dyspozycji art. 3 § 1 k.p.k., nakazującej badanie okoliczności przemawiających na korzyść i na niekorzyść oskarżonego.Takie postępowanie mogło mieć wpływ na treść wyroku. Zważywszy jednak treść art. 402 § 3 k.p.k., możliwa była konwalidacja wspomnianego uchybienia przez zażądanie uzupełniającej opinii biegłych lekarzy psychiatrów i seksuologa oraz umożliwienie obrońcy stawiania im pytań w celu wyjaśnienia wszelkich nasuwających się i zgłaszanych "niejasności", przede wszystkim zaś w kontekście wiedzy podręcznikowej z "Zarysu seksuologii i seksiatrii" autorstwa K. Imielińskiego.Oceniając owe opinie uzupełniające oraz opinie wyrażone w odpowiedziach na pytania obrońcy oskarżonego, Sąd Najwyższy stwierdza, że obecnie opinie te uznać należy za pełne i wyczerpujące, a wnioski opinie te wieńczące za wypływające z przesłanek kompletnie zebranych i przytoczonych w opiniach. Nie ujawniły się żadne powody w rozumieniu art. 179 § 1 k.p.k., które osłabiłyby zaufanie do wiedzy lub bezstronności powołanych biegłych psychiatrów i seksuologa, w tej zaś sytuacji - podzielając wnioski w opiniach tych zaprezentowane - skonstatować trzeba brak podstaw do powołania innych biegłych.W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia przepisów postępowania nie daje podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku (...).
Powiązane orzeczenia
- V KRN 560/90 1991-11-15Czy doszło do naruszenia przepisów postępowania karnego, w szczególności zasady bezpośredniości i prawa do obrony, w postępowaniu sądowym dotyczącym oskarżonego A. M., co uzasadnia zmianę zaskarżonych wyroków i uniewinni…
- IV KK 391/20 2020-10-01Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 6, 167, 170 i 201 k.p.k., poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku o powołanie innych biegłych i zasięgnięcie kompleksowej opinii sądowo-psychiatrycznej i…
- III KK 589/17 2018-02-07Czy Sąd Okręgowy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, nie uwzględniając zarzutów obrońcy skazanego dotyczących naruszenia prawa procesowego, w tym braku ponownego przesłuchania pokrzywdzonej i nieuzupełnieni…
- II KK 405/20 2021-04-20Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 402 § 2 k.p.k. i art. 433 § 1 i 2 k.p.k., w kontekście zmiany składu sądu odwoławczego i oceny dowodów, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku skazującego, jeśli nie…
- V KK 151/17 2017-06-13Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 201 k.p.k., poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie stanowiska sądu pierwszej instancji co do oceny waloru zupełności i jasności opinii biegłych,…
Powołane przepisy
art. 148 § 1art. 168 § 1 KKart. 10 § 2 KKart. 148 § 1 KKart. 40 § 1 KKart. 59a KKart. 66art. 71 § 2 KKart. 9art. 182 KPKart. 155 § 1art. 9 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.