IV KR 26/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski (sprawozdawca). Sędziowie: L. Chmielewski, M. Szczepański.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Graff.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 maja 1970 r. na rozprawie sprawy Stanisława G., oskarżonego z art. 225 § 1 d.k.k., oraz Andrzeja S., oskarżonego z art. 23 § 1 d.k.k. w związku z art. 225 § 1 d.k.k., z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 30 czerwca 1969 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie w celu ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 30 czerwca 1969 r. zostali uznani za winnych:1) oskarżony Stanisław G., że w dniu 8 lutego 1969 r. w N., w zamiarze pozbawienia życia Jana K., uderzył go kilka razy kołkiem drewnianym w głowę i ramię, powodując u niego złamanie kości czaszki, stłuczenie mózgu, krwotok podtwardówkowy, rozległe podbiegnięcie krwawe powłok miękkich czaszki w okolicy potylicznej, otarcia naskórka na głowie, w okolicy lędźwiowej i krzyżowej oraz rozległe podbiegnięcia krwawe na ramieniu i przedramieniu lewym, w następstwie czego Jan K. poniósł śmierć;2) oskarżony Andrzej S., że w okresie i miejscu jak wyżej, znajdując się w stanie znacznego stopnia ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem, w zamiarze pozbawienia życia Jana T., uderzył go kilka razy kołkiem drewnianym w głowę, powodując u niego ranę tłuczoną w okolicy potylicznej po stronie lewej, długości około 4 cm, krwiak na powiece oka prawego oraz wyciek krwawy z nosa spowodowany wstrząsem mózgu, co naruszyło czynności tychże organów ciała na okres ponad 20 dni trwający, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, albowiem został odciągnięty przez uciekającego współuczestnika zajścia.Czyn przypisany oskarżonemu Stanisławowi G. został zakwalifikowany z art. 225 § 1 d.k.k. Oskarżonemu temu została wymierzona kara 15 lat więzienia oraz kara utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat.Czyn przypisany oskarżonemu Andrzejowi S. został zakwalifikowany z art. 23 § 1 d.k.k. w związku z art. 225 § 1 d.k.k. Oskarżonemu temu Sąd wymierzył karę 7 lat więzienia oraz karę utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat.Wyrok ten zaskarżyli obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Stanisława G., wnosząc o uzupełnienie przewodu sądowego i przeprowadzenie wskazanych w rewizji dowodów w postępowaniu rewizyjnym, o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku wskutek tego, że w toku przewodu sądowego nie zostało przesłuchanych wielu świadków, o których oskarżony dowiedział się dopiero po rozprawie sądowej i dlatego zgłasza ich nazwiska dopiero obecnie z wnioskiem o ich przesłuchanie. Niezależnie od tego rewizja zarzuca, że Sąd I instancji nie dość wnikliwie ocenił treść zeznań szeregu świadków przesłuchanych w toku rozprawy, których wiarygodność może budzić istotne zastrzeżenia, co z kolei doprowadziło do błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku.Rewizja oskarżonego Andrzeja S., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się jedynie przestępstwa z art. 240 § 2 d.k.k., a nie, jak to przyjęto, z art. 23 § 1 d.k.k. w związku z art. 225 § 1 d.k.k., a w każdym razie o zastosowanie względem oskarżonego dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie stosownej kary bez pozbawienia praw, a ponadto o pozostawienie powództwa cywilnego Władysławy K. bez rozpoznania, zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku wskutek niewłaściwej oceny przez Sąd I instancji zeznań szeregu świadków, które to zeznania, jako zeznania zainteresowanych w sprawie, nie zasługują na wiarę, jak również zarzuca nieuzasadnienie przyczyn nieuwzględnienia zeznań wielu świadków zeznających na korzyść oskarżonego. Ponadto Sąd I instancji, zdaniem rewizji nie uwzględnił całokształtu okoliczności zajścia, przyjmując, że oskarżony działał w przekonaniu, iż jest zagrożony. Wreszcie rewizja zarzuca, że Sąd Wojewódzki przyjął błędną kwalifikację czynu oraz wymierzył rażąco niewspółmierną karę pozbawienia wolności wskutek niedostatecznego uwzględnienia opinii biegłych psychiatrów.W stosunku zaś do zasądzonego roszczenia cywilnego rewizja podnosi, że skoro pokrzywdzonym wskutek działania oskarżonego Andrzej S. był jedynie Jan T., a za śmierć Jana K. oskarżony w ogóle nie jest odpowiedzialny, to zasądzenie od niego powództwa cywilnego na rzecz Władysławy K. jest niezasadne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Po rozpoznaniu sprawy niniejszej przez Sąd Wojewódzki oskarżony Andrzej S. nadesłał do Sądu Wojewódzkiego oświadczenie w którym twierdzi, że cios śmiertelny Janowi K. zadał on, a nie oskarżony Stanisław G., któremu Sąd Wojewódzki przypisał dokonanie zabójstwa Jana K.Opierając się na treści tego oświadczenia oraz na uzyskanych informacjach, rewizja obrońcy oskarżonego Stanisława G. wnosiła o przesłuchanie w postępowaniu rewizyjnym oskarżonego Andrzeja S. oraz w charakterze świadków Andrzeja C., Józefa P., Andrzeja Bogdana B., Zdzisława W. i Zygmunta P., przebywających z oskarżonym Andrzejem S. w więzieniu, do których miał on mówić, że jest sprawcą zabójstwa Jana K.Ujawnienie się - już po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji wyroku skazującego - nowych faktów lub dowodów nie znanych temu sądowi a wskazujących na to, że skazany jest niewinny lub że został skazany za przestępstwo zagrożone karą surowszą niż to, które popełnił, wkłada na sąd rewizyjny obowiązek przeprowadzenia tych dowodów, jeżeli zachodzą warunki wskazane w art. 402 k.p.k., a gdy warunków tych brak - obowiązek uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przeciwne bowiem rozwiązanie prowadziłoby do konieczności wznowienia postępowania.Taki wypadek zachodzi właśnie w sprawie niniejszej. Ustalenie bowiem, że sprawcą zabójstwa Jana K. jest Andrzej S., musiałoby prowadzić do wznowienia postępowania na korzyść Stanisława G., któremu został przypisany ten czyn (art. 474 § 1 pkt 2 lit. a) k.p.k.).Zgłoszone przez obrońcę oskarżonego Stanisława G. dowody prowadziłyby do koniecznego przeprowadzenia w znacznej części przewodu sądowego, gdyż poza przesłuchaniem oskarżonego Andrzeja S. i świadków wskazanych w rewizji zajdzie potrzeba - w związku z nowymi wyjaśnieniami tego oskarżonego - zbadania świadków już przesłuchanych co do nowych okoliczności. Dlatego też wobec braku warunków z art. 402 k.p.k. do przeprowadzenia dowodów w postępowaniu przed Sądem Najwyższym należało zaskarżony wyrok uchylić.Dodać należy, że ze względu na przyczynę uchylenia wyroku nie zachodzi obecnie możliwość ustosunkowania się do pozostałych zarzutów rewizji obu oskarżonych, gdyż zarzuty te dotyczą prawidłowości oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów, dokonanych ustaleń faktycznych i współmierności wymierzonych kar.