IV KR 3/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Wieczorek. Sędziowie: T. Majewski, J. Pustelnik (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Olborski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 marca 1976 r. sprawy Andrzeja S., Marka G. i Janusza G., oskarżonych z art. 168 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 19 listopada 1975 r., przyjmując, że oskarżony Andrzej S. przypisane mu przestępstwo popełnił nie działając w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., uchylił orzeczenie o zastosowaniu wobec niego nadzoru ochronnego, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 19 listopada 1975 r. Andrzej S., Marek G. i Janusz G. zostali uznani za winnych przestępstwa określonego w art. 168 § 2 k.k., popełnionego w ten sposób, że w dniu 28 sierpnia 1975 r. w G., działając wspólnie, przemocą i grożąc Lidii K. pozbawieniem jej życia zmusili ją do odbycia z nimi stosunków płciowych, przy czym Andrzej S. czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary powyżej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, i za to skazani na podstawie art. 168 § 2 k.k.: Marek G. na karę 4 lat pozbawienia wolności, Janusz G. - 5 lat pozbawienia wolności, a Andrzej S. na podstawie art. 168 § 2 k.k. z zastosowaniem art. 60 § 1 i 3 k.k. oraz art. 62 § 1 k.k. na karę 7 lat pozbawienia wolności oraz nadzór ochronny na okres 3 lat (...).Od tego wyroku wnieśli rewizje obrońcy oskarżonych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, że Andrzej S. dopuścił się przypisanej mu zbrodni działając w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k. Oskarżony ten był wprawdzie skazany wyrokiem Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 5 grudnia 1972 r. za przestępstwa określone w art. 182 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. i w art. 181 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. na łączną karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w całości w okresie od dnia 23 marca 1973 r. do dnia 22 września 1974 r., a przypisane mu w sprawie niniejszej przestępstwo popełnił przed upływem roku od odbycia tej kary, nie można jednak stwierdzić, by przestępstwo to było podobne do tych, za które odbył karę.Sąd Wojewódzki nie wskazał przesłanek, na podstawie których przyjął podobieństwo tych przestępstw.Przepis art. 120 § 2 k.k. wyjaśnia, że przez przestępstwa podobne rozumie się przestępstwa skierowane przeciwko temu samemu lub zbliżonemu rodzajowo dobru chronionemu prawem, a także przestępstwa popełnione z takich samych pobudek. W świetle powyższego wyjaśnienia takie podobieństwo nie zachodzi, gdyż dobrem chronionym przepisami art. 181 § 1 i art. 182 § 1 k.k. jest cześć oraz nietykalność cielesna, a przepis art. 168 k.k. chroni wolność dysponowania własną osobą w sferze życia seksualnego, a więc chodzi tu o dobra różnego rodzaju i nie zbliżone rodzajowo.Nie można też przyjąć tożsamości pobudek, gdyż popełniając poprzednie przestępstwa oskarżony Andrzej S. działał z pobudek chuligańskich w celu wyrządzenia bólu fizycznego pokrzywdzonym, wyrządzenia im przykrości psychicznej przez znieważenie, a popełniając przestępstwo określone w art. 168 k.k. - w celu zaspokojenia popędu płciowego.Pewne podobieństwo w sposobie działania, a mianowicie użycie siły fizycznej, jest niewystarczające, by w świetle wyjaśnienia zawartego w art. 120 § 2 k.k. uznać to przestępstwo za popełnione w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok co do tego i przyjął, iż oskarżony Andrzej S. przypisane mu przestępstwo określone w art. 168 § 2 k.k. popełnił nie działając w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., co tym samym spowodowało uchylenie orzeczenia o zastosowaniu wobec niego nadzoru ochronnego. Nie spowodowało to jednak żadnej zmiany w wysokości kary wymierzonej temu oskarżonemu, gdyż karę w wysokości 7 lat pozbawienia wolności, uwzględniając poprzednią jego karalność i wiodącą rolę w przestępstwie, należało uznać za słuszną i sprawiedliwą (...).