IV KS 11/23

Izba Karna2023-04-13

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., jeśli uzasadnienie wskazywało na konieczność ponownej oceny dowodów, ale nie powoływało się wprost na przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k. lub art. 454 k.p.k. lub konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga obrońcy nie jest zasadna. Sąd Okręgowy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. Wskazanie na potrzebę ponownej oceny materiału dowodowego było konsekwencją stwierdzenia, że sąd pierwszej instancji powinien wydać inny wyrok niż uniewinniający, a takiego wyroku sąd odwoławczy nie mógł wydać samodzielnie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora i zażalenie obrońcy, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku bez powołania się na konkretne podstawy prawne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

IV KS 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 kwietnia 2023 r., na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k. w sprawie A. F. oskarżonego z art. 200 § 1 k.k. z powodu skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej z dnia 8 grudnia 2022 r., VII Ka 896/22 ( VII Kz 333/22), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 30 czerwca 2022 r., III K 744/20, p o s t a n o w i ł 1) oddalić skargę, 2) zwolnić oskarżonego A. F. od kosztów sądowych postępowania skargowego i wchodzące w ich skład wydatki przejąć na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt VII Ka 896/22, na skutek apelacji Prokuratora Rejonowego Bielsko-Biała Północ w Bielsku-Białej oraz zażalenia obrońcy oskarżonego A. F. wniesionych od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 744/20, uchylił zaskarżony wyrok którym uniewinniono oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 k.k., i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania. Od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej skargę w trybie art. 539a § 1 k.p.k. IV KS 11/23 2 wniósł obrońca oskarżonego. Zarzucił w niej naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. polegające na uchyleniu rozstrzygnięcia Sądu I instancji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania bez powołania się wprost na podstawę prawną z art. 439 § 1 k.p.k. czy z art. 454 k.p.k., jak również bez powołania się na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, podczas gdy z uzasadnienia wyroku wynika, że jedyną przyczyną uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ma pozostawać konieczność ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co z kolei bez wątpienia nie stanowi przesłanki do wydania wyroku kasatoryjnego. Formułując przywołany zarzut, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie zaś z art. 437 § 2 k.p.k., którego naruszenie zarzuca skarżący, uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. lub 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Zgodnie zaś z art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na przyczyny uchylenia wyroku Sądu I instancji Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej stwierdził, że ocena całokształtu materiału dowodowego pozwala na dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, których prawidłowa ocena prawna prowadzi do wniosku, że wobec oskarżonego powinien zostać wydany inny wyrok niż wydany przez Sąd I instancji. Takiego wyroku sąd odwoławczy nie może jednak wydać. Z tego fragmentu uzasadnienia wynika, że Sąd II instancji uchylił wyrok Sądu I instancji, gdyż doszedł do wniosku, że oskarżony powinien zostać skazany za zarzucany mu czyn. Nie ma wątpliwości, że wyrok skazujący jest zgodnie z art. 454 § 1 k.p.k. tym wyrokiem, którego nie może wydać Sąd II instancji, gdy oskarżony został został uniewinniony przez Sąd I instancji. Takie rozumienie części uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego dotyczącej przyczyn uchylenia wyroku Sądu I instancji potwierdza również fakt, że znalazło się ono w pkt 5.3.1.4.1. uzasadnienia, w której jako podstawa tej decyzji IV KS 11/23 3 został zaznaczony art. 454 § 1 k.p.k. Tym samym, wskazanie na potrzebę ponownej całości zebranego materiału dowodowego nie stanowi przyczyny uchylenia wyroku Sądu I instancji, ale jego konsekwencję. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 539e § 1 KPKart. 200 § 1 KKart. 539a § 1 KPKart. 437 § 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 454 KPKart. 454 § 1 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy