IV KS 23/22

Izba Karna2022-08-18

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez błędne zastosowanie przesłanki z art. 454 k.p.k. w sytuacji, gdy nie zachodziła konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga obrońcy nie jest zasadna. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wykazała, że uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie wynikało z konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, lecz z uznania przez Sąd Okręgowy zasadności zarzutów apelacji prokuratora. Sąd Okręgowy, mimo braku szczegółowego wskazania przesłanki z art. 437 § 2 k.p.k., w istocie odwołał się do sytuacji objętej art. 454 k.p.k., co jest dopuszczalne w przypadku uchylenia wyroku uniewinniającego.
Stan faktyczny
Oskarżony A. M. S. został oskarżony o przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uniewinnił go od popełnienia zarzucanego czynu. Prokurator wniósł apelację, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił tę skargę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył go kosztami postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KS 23/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 i § 2 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 sierpnia 2022 r., sprawy A. M. S. oskarżonego o przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. z powodu skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt VII Ka […], uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w G., V Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w W. z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt V K […], p o s t a n o w i ł 1) oddalić skargę; 2) obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE A. M. S. został oskarżony o to, że w nocy z 2/3 sierpnia 2020 r. W miejscowości M. podając do spożycia alkohol 15-letniej P. H. poprzez jej upojenie, podstępem doprowadził pokrzywdzoną do obcowania płciowego poprzez odbycie z nią stosunku płciowego, tj. O czyn z art. 197 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r., V K […], Sąd Rejonowy w G., V Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w W. uniewinnił A. M. S. od popełnienia 2 zarzucanego mu czynu. Apelację od tego wyroku wniósł prokurator, który zaskarżył go w całości i zarzucił mu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 13 maja 2022 r., VII Ka […], Sąd Okręgowy w O. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G., V Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w W.. Skargę na wyrok sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2022 r. I zarzucił mu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, pomimo że taka konieczność nie nastąpiła. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przyczyną takiej jej oceny jest lektura uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, z którego wynika, że przyczyną uchylenia wyroku Sądu I instancji - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze na wyrok sądu odwoławczego - nie była potrzeba przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Sąd ten wskazał wprawdzie, że wobec przytoczonych wcześniej okoliczności, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania był w pełni zasadny, ale nie użył sformułowania odwołującego się do przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Z pozostałej części uzasadnienia 3 wynika, że Sąd II instancji uznał za zasadne zarzuty sformułowane w apelacji prokuratora. Poddał analizie przeprowadzone w sprawie dowody i przyjął, że wynika z nich, iż pokrzywdzona straciła świadomość po spożywaniu alkoholu z oskarżonym. Jej zeznania dotyczące fragmentów zdarzenia, o których pamięć powracała do niej pod postacią pozornie oderwanych obrazów i skojarzeń, wraz z zeznaniami świadka O. K. tworzą spójną całość. Dalej Sąd ten stwierdził, że nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że małoletnia pokrzywdzona faktycznie upojona alkoholem spożywanym z dorosłym i rosłym mężczyzną w pełni świadomie i dobrowolnie zgodziła się na obcowanie płciowe z oskarżonym. Za skarżącym Sąd podkreślił jej wiek, rozwój emocjonalny, brak doświadczenia w kontaktach intymnych z płcią przeciwną w szczególności z dojrzałymi mężczyznami oraz faktycznie sporadyczny wcześniejszy kontakt z alkoholem. Podejmując decyzję o uchyleniu wyroku Sądu I instancji Sąd odwołał się jedynie do art. 437 § 2 k.p.k. bez szczegółowego wskazania, która z wymienionych w tym przepisie okoliczności zaistniała. Pomimo tego, z uzasadnienia jego wyroku wynika, że chodzi o przesłankę z art. 454 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Przywołane wcześniej stwierdzenie o potrzebie ponownego rozpoznania sprawy, stanowi jedynie odwołanie do konsekwencji uchylenia wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 539e § 1art. 197 § 1 KKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 437 § 2 KPKart. 454 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy