IV KS 12/24

IV KS 12/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie W. K. oskarżonego za popełnienie czynów z art. 116 ust. 1 i 3 ustawy o prawie autorskim i prawie pokrewnym w zw. z art. 91 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 539e § 1 k.p.k.), w dniu 27 maja 2024 r., skargi prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice – Południe w Katowicach od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt VII Ka 937/23, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego Katowice – Wschód w Katowicach z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt III K 920/22, i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, p o s t a n o w i ł: I. oddalić skargę; II. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Katowice – Wschód w Katowicach, wyrokiem z 5 września 2023 r., uznał W. K. za winnego popełnienia ciągu przestępstw z art. 116 ust. 1 i 3 ustawy o prawie autorskim i prawie pokrewnym i skazał go na karę jednego roku ograniczenia wolności oraz orzekł wobec niego przepadek równowartości z art. 45 IV KS 12/24 2 § 1 k.k. oraz nawiązkę z art. 46 § 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 26 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżony wyrok pierwszoinstancyjny do ponownego rozpoznania. Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł prokurator Prokuratury Rejonowej Katowice – Południe w Katowicach w trybie art. 539a k.p.k. i art. 539b § 1 k.p.k. Zarzucił w niej zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisu postępowania karnego, tj. art. 437 § 2 k.p.k., przez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy brak było podstaw do wydania wyroku kasatoryjnego. W odpowiedzi na skargę obrońca wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Jak wynika z treści art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy, przeprowadzając kontrolę skargową, ogranicza się do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy zasadnie uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. albo konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach wynikało jednoznacznie, że podstawą uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania był przepis art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k., jako że zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego. Silnie trzeba zaakcentować, że procedowanie Sądu odwoławczego w zakresie, w którym wykazał, że braki w materiale dowodowym były na tyle istotne, iż ich uzupełnienie nie mieściło się już w kompetencji Sądu odwoławczego, zasługiwało na pełną aprobatę. Uznanie zasadności podniesionego w apelacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, nie musi wcale oznaczać potrzeby prowadzenia własnego postępowania dowodowego ani też dokonania oceny IV KS 12/24 3 całokształtu materiału dowodowego w sposób wymagany od sądu pierwszej instancji. Procedujący Sąd Okręgowy wykazał skalę braków postępowania dowodowego w procedowaniu Sądu meriti , które doprowadziły do tego, że zachowania przestępcze oskarżonego nie zostały ustalone w sposób pełny a ich analiza okazała się wybiórcza. Dlatego dla pełnego ustalenia stanu faktycznego po pierwsze należało uwzględnić wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 lipca 2012 r., C-128/11, którego tezy mogą się okazać przełomowe dla odpowiedzialności karnej oskarżonego, a po drugie doprecyzować jakie konkretnie gry oskarżony nabył i ile, następnie określić czy i co do której gry nastąpiła sprzedaż jednorazowa a co do których wielokrotna i po trzecie konieczne będzie stwierdzenie, czy po sprzedaży konkretnej gry W. K. dezaktywował je na własnym nośniku informatycznym. Jak podkreślił Sąd ad quem dopiero powyższe ustalenia pozwolą na dokonanie oceny prawnej zachowania sprawcy z uwzględnieniem wyroku Trybunału UE z 3 lipca 2012 r. W powołanym orzeczeniu Trybunał potwierdził legalność obrotu używanym oprogramowaniem tzn., że ,,używane oprogramowanie” to oprogramowanie sprzedane przez pierwotnego nabywcę, który najpóźniej w chwili odsprzedaży, odinstalowuje oprogramowanie i zrzeka się prawa do korzystania z niego. Obrót używanym oprogramowaniem jest całkowicie legalny i dopuszczalny, zgodnie z prawem i orzecznictwem polskim oraz europejskim. Taka możliwość wynika z wyczerpania prawa producenta do zezwalania na dalszy obrót produktem po wprowadzeniu do obrotu oryginału albo egzemplarza produktu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, co zostało uregulowane w art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który stanowi implementację art. 4 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych. Na gruncie powołanego orzeczenia ustalenie, czy dany egzemplarz konkretnej gry z uwzględnieniem ilości egzemplarzy danej gry będącej w posiadaniu oskarżonego, został sprzedany tylko raz czy też wielokrotnie ma kluczowe znaczenie skoro jednorazowa sprzedaż jest legalna w świetle wyroku Trybunału UE z 3 lipca 2012 r. Jednocześnie, mając na uwadze uzasadnienie rozpatrywanej skargi, należy zwrócić jej autorowi uwagę na fakt, że rolą Sądu IV KS 12/24 4 Najwyższego w postępowaniu skargowym z rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego, nie jest badanie trafności ustaleń faktycznych sądu, gdyż przedmiotowe postępowanie skargowe ograniczone jest wyłącznie do weryfikacji orzeczenia wyroku kasatoryjnego w zakresie w jakim Sąd odwoławczy procedował na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że orzeczenie Sądu odwoławczego znajdowało podstawy w art. 437 § 2 k.p.k. in fine k.p.k., i stwierdzając poprawność zastosowania tego przepisu, Sąd Najwyższy oddalił skargę oskarżyciela publicznego (art. 539e § 2 k.p.k.). [PGW] [ms]