IV KS 53/21

Izba Karna2021-11-18

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczy uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest dopuszczalna, jeśli akt oskarżenia został wniesiony przed datą wejścia w życie przepisów wprowadzających skargę na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Skarga obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeśli akt oskarżenia został wniesiony do sądu przed dniem 30 czerwca 2015 r. Przepisy rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego, dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego, stosuje się wyłącznie do spraw, w których postępowanie jurysdykcyjne zostało zainicjowane aktem oskarżenia wniesionym po tej dacie. W przeciwnym razie skarga taka musi zostać pozostawiona bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności tej skargi. Akt oskarżenia w tej sprawie został wniesiony do sądu przed 30 czerwca 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę obrońcy oskarżonego bez rozpoznania i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KS 53/21 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2021 r. w sprawie P. K. oskarżonego o czyn z art. 220 § 1 k.k. i art. 155 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. kwestii dopuszczalności skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt III Ka (…) uchylający wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt X K (…) i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 27 k.p.k. a contrario w zw. z art. 25 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 437 ze zm.) postanowił 1. pozostawić skargę bez rozpoznania; 2. obciążyć oskarżonego P.K. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt X K (…), Sąd Rejonowy w R. uniewinnił oskarżonego P. K. od „zarzutu popełnienia czynu wyżej w wyroku opisanego tj. popełnienia przestępstwa z art. 220 § 1 k.k. i art. 155 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.” Wyrok zawiera również rozstrzygnięcia co do innego oskarżonego. 2 Wyrokiem z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt III Ka (…), Sąd Okręgowy w R., po rozpoznaniu m.in. apelacji wniesionych przez oskarżyciela publicznego i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, uchylił zaskarżony wyrok co do oskarżonego P. K. i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. Wyrok zawierał również rozstrzygnięcia co do drugiego z oskarżonych. Od wyrok sądu odwoławczego, powołując się na przepisy art. 539a § 1 i 2 k.p.k., obrońca wywiódł skargę. Skarga ta została przyjęta zarządzeniem sędziego Sądu Okręgowego w R. z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III WSU (…), a następnie wraz z aktami sprawy przekazano ją Sądowi Najwyższemu. W odpowiedziach na skargę oskarżyciel publiczny i pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wnieśli o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga na kasatoryjny wyrok sądu odwoławczego, wywiedziona przez obrońcę oskarżonego, jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka musiała zostać pozostawiona bez rozpoznania. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie akt oskarżenia został wniesiony do sądu w dniu 30 czerwca 2011 r. (k. 369 – 377; 389). Przepisy rozdziału 55a kodeksu postępowania karnego, traktujące o skardze na wyrok sądu odwoławczego, stosuje się do spraw, w których postępowanie jurysdykcyjne zostało zainicjowane akt oskarżenia wniesionym do sądu po dniu 30 czerwca 2015 r. Wynika to jednoznacznie z treści art. 25 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 437 ze zm.) – tak trafnie Sąd Najwyższy m. in. w postanowieniach z dnia 22 stycznia 2018 r., V KS 2/18 oraz z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II KS 24/20). Bez znaczenia pozostaje przy tym to, że wskazany w części wstępnej uzasadnianego postanowienia, wyrok Sądu Rejonowego jest już trzecim wyrokiem pierwszoinstancyjnym wydanym w tej sprawie, gdyż dwa poprzednie (wydane w postępowaniach toczących się odpowiednio pod sygnaturą X (…) - k. 933 - 936 i X K (...) - k. 1659 – 1662) zostały uchylone przez sąd odwoławczy (w postępowaniach toczących się odpowiednio pod sygnaturą II Ka 3 (...) – k. 1041; II Ka (…) – k. 1944) i w konsekwencji sprawa była przekazywana do ponownego rozpoznania. W postępowaniu odwoławczym zakończonym wyrokiem zaskarżonym skargą zastosowanie miał bowiem przepis art. 437 § 2 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. (zob. art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r., Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 ze zm.), który nie zawierał istniejących dopiero od dnia 1 lipca 2015 r. ograniczeń co do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (zob. obowiązujący art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.), których to przestrzeganie gwarantować ma właśnie – według intencji prawodawcy – instytucja skargi na kasatoryjny wyrok sądu odwoławczego. Powyższy wywód prowadzi do konkluzji, że wywiedziony w niniejszej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia był niedopuszczalny z mocy ustawy, co w konsekwencji wywołało konieczność pozostawienia go bez rozpoznania. Jako podstawę uzasadnianej decyzji procesowej wskazano przepisy art. 27 k.p.k. a contrario w zw. z art. 25 ust. 2 w zw. z ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 11 marca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 437 ze zm.), co jest oczywistą konsekwencją faktu, że przepisy rozdziału 55a kodeksu postępowania karnego nie mogą być stosowane w niniejszej sprawie. Dotyczy to także art. 539f k.p.k. w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2018 r., V KS 2/18). W tej sytuacji konieczne było odwołanie się do przepisu zawierającego ogólną normę kompetencyjną określającą zakres kognicji Sądu Najwyższego. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania, a kosztami postępowania skargowego obciążył oskarżonego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 220 § 1 KKart. 155 KKart. 11 § 2 KKart. 27 KPKart. 25 ust. 2art. 155 KKart. 539a § 1art. 437 § 2 KPKart. 36 pkt 2art. 437 § 2art. 539f KPKart. 531 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy