IV KZ 20/19

Sygn. akt IV KZ 20/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie T. G. skazanego z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 26 czerwca 2019r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 marca 2019r., sygn. akt VI Z […], o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 czerwca 2018r., sygn. akt VI Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 grudnia 2017r., sygn. akt VIII K […], p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 8 czerwca 2018r. zmieniono wyrok Sądu Rejonowego w K. z 6 grudnia 2017r., skazujący T. G. na karę 2 lat pozbawienia wolności za popełnienie ciągu przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. Na etapie postępowania odwoławczego T. G. przebywał w Zakładzie Karnym. O przyjęciu apelacji został zawiadomiony 26 stycznia 2018r. i jedocześnie pouczony o treści art. 451 k.p.k. Skarżący nie złożył wniosku uruchamiającego tryb umożliwiający mu udział w rozprawie, wobec czego kolejnym pismem został poinformowany o wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej, które doręczono mu 17 kwietnia 2018 r. Na rozprawie odwoławczej w dniu 8 czerwca 2018r. skazany był 2 nieobecny, ale stawiła się jego obrońca z urzędu - adwokat E. M.. W dniu tym zapadł wyrok Sądu odwoławczego, od którego w ustawowym terminie 7 dni nie złożono wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. W dniu 11 października 2018 r. skazany, powołując się na art. 126 § 1 k.p.k., wniósł o przywrócenie mu terminu, o którym mowa w art. 524 § 1 zd. drugie k.p.k. Jako powód nie złożenia wniosku w terminie podał, że nie brał udziału w rozprawie apelacyjnej i że nie ma żadnego kontaktu z obrońcą z urzędu, wobec czego nie wie, co się dzieje w jego sprawie. Postanowieniem z 1 marca 2019r. Sąd Okręgowy w K. odmówił T. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego. W zażaleniu skierowanym do Sądu Najwyższego skarżący zawarł postulat uchylenia powyższego rozstrzygnięcia z 1 marca 2019r., podnosząc w nim, że wyznaczony mu obrońca z urzędu był bierny, nie dbał o jego interesy procesowe i nie kontaktował się ze skazanym. Spowodowało to, że nie miał świadomości, iż 8 czerwca 2018 r. zapadł wyrok, że nie poznał treści tego orzeczenia i że nie został pouczony o 7 dniowym terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Powołując się na przesłanki implikujące przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, T. G. wskazał, że wyznaczony dla niego obrońca z urzędu dopuścił się zaniedbań, które należało ocenić jako niezależne od strony i które mogły, w jego ocenie, warunkować zastosowanie art. 126 § 1 k.p.k. Skarżący, domagając się przywrócenia mu terminu z art. 524 § 1 zd. drugie k.p.k., nie wykazał, aby adwokat rzeczywiście dopuścił się wobec niego działań niekorzystnych, które szkodziłyby jego interesowi procesowemu. Fakt, że skazany nie był doprowadzony na rozprawę apelacyjną, było wynikiem jego własnej decyzji o rezygnacji z uprawnienia do ubiegania się o takie prawo, przysługujące mu w myśl art. 451 k.p.k. Skarżący nie zaprzeczył w zażaleniu temu ustaleniu, a wręcz podkreślił, że nie chciał kolejny raz jeździć do Sądu. Tym samym argument skarżącego, że nie był obecny na rozprawie, nie mógł być przesłanką przywrócenia terminu zawitego w trybie ary. 126 § 1 k.p.k. Natomiast twierdzenia skazanego, że działania adwokata z urzędu były dla niego 3 niekorzystne, ocenić trzeba jako subiektywne i zbyt daleko idące, a ich wystąpienia w żadnej mierze nie potwierdziła analiza akt sprawy. Obrońca z urzędu adw. E. M., wyznaczona 5 marca 2018r., na wniosek skazanego, do udziału w postępowaniu odwoławczym, wykonała wszelkie czynności zmierzające do obrony skazanego. Z akt wynika, że po rozmowie telefonicznej ze skazanym i złożeniu przez niego samodzielnej apelacji osobiście zapoznawała się ze sprawą (świadczyło o tym zamówienie przez nią akt do czytelni – k. 774) i również sporządziła zwykły środek odwoławczy, a następnie stawiła się na termin rozprawy 8 czerwca 2018r. W takim stanie rzeczy skarżący, który był zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, mógł w dniu rozprawy skontaktować się telefonicznie zarówno z adwokatem, jak i z Sądem Okręgowym w K. w celu powzięcia informacji o swojej sprawie. Tymczasem skarżący odpowiedzialnością za uchybienie terminowi obciążył wyłącznie obrońcę, zarzucając jej bierność podczas całego procesu odwoławczego. Stwierdzić trzeba, że postulat zmiany obrońcy został wysunięty przez T. G. już po zakończeniu postępowania apelacyjnego. Wcześniej skarżący nie widział takiej konieczności, choć - jak twierdził - już pierwsza rozmowa telefoniczna z adw. E. M. nie była dla niego satysfakcjonująca. W świetle przebiegu sprawy okoliczności, które legły u podstaw zażalenia, nie mogły spowodować skutku w postaci przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienia wyroku, gdyż nie stwierdzono, aby to uchybienie spowodowane było takim zaniechaniem bądź celowym działaniem adwokata, które wolno byłoby uznać za niezależne od strony i które warunkowałoby wszczęcie trybu z art. 126 § 1 k.p.k. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. a