IV KZ 32/23
PostanowienieIzba Karna2023-10-25
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazana, odbywająca karę pozbawienia wolności i twierdząca, że nie posiada środków na obrońcę z wyboru, wykazała należycie brak możliwości poniesienia kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniający wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu zażaleniowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił skazanej wyznaczenia obrońcy z urzędu, uznając jej wniosek za niezasadny. Stwierdzono, że skazana nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru, ponieważ jej twierdzenia o ubóstwie były gołosłowne i niepoparte żadnymi dokumentami, a nadto pozostawały w sprzeczności z faktem reprezentowania jej przez obrońcę z wyboru w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Stan faktyczny
Skazana L.P. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, twierdząc, że uchybiła terminowi z powodu utrudnionego kontaktu z adwokatem i braku informacji z sądu. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu. Skazana zaskarżyła to postanowienie, jednocześnie wnioskując o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu, powołując się na brak środków finansowych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o obrońcę i zażalenie skazanej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił skazanej wyznaczenia obrońcy z urzędu i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
IV KZ 32/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie L. P. skazanej wyrokiem łącznym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 października 2023 r., wniosku skazanej o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz zażalenia skazanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sadu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23, na podstawie art. 78 § 1 k.p.k., art. 81 k.p.k. i art. 437§ 1 k.p.k. p o s t a no w i ł 1. odmówić skazanej L. P. wyznaczenia obrońcy z urzędu w zawisłej przed Sądem Najwyższym sprawie z zażalenia skazanej na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23, 2. utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23, Sąd Apelacyjny w Katowicach odmówił skazanej przywrócenia terminu do złożenia
IV KZ 32/23 2 wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23. Orzeczenie to zaskarżone zostało zażaleniem skazanej, w którym zarzuciła, że uchybiła terminowi, ponieważ miała utrudniony kontakt z adwokatem, co wiązało się z ograniczeniem możliwości wykonywania rozmów telefonicznych, a gdy dodzwoniła się do Sądu, nie udzielono jej informacji na temat zapadłego orzeczenia. Wskazała nadto, że nie była zadowolona z kontaktów z obrońcą ustanowionym z wyboru, a nie zgadza się zapadłym wyrokiem. Pismem z dnia 21 września 2023 r. skazana wniosła o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w postępowaniu zażaleniowym i wskazała, że odbywa karę pozbawienia wolności i nie posiada żadnego majątku, zatem nie stać jej na obrońcę z wyboru, przy czym na poparcie swych twierdzeń nie dołączyła żadnych dokumentów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności odnieść się należy do wniosku skazanej o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu. Wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w należyty sposób wykaże, że niej jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Twierdzenia skazanej, iż pozostaje w ubóstwie i nie stać jej na ustanowienia obrońcy z wyboru jawią się jako całkowicie gołosłowne, bowiem nie podjęła ona nawet próby wykazania ich prawdziwości, choćby pochodzącym z zakładu karnego zaświadczeniem o ewentualnych zasobach finansowych. Ponadto twierdzenia te pozostają w sprzeczności z faktem, że w toku postępowania odwoławczego skazana była reprezentowana przed Sądem Apelacyjnym przez obrońcę ustanowionego z wyboru. W świetle tych okoliczności przyjąć należy, że skazana nie wykazała należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru, zatem brak było podstaw do wyznaczenia jej obrońcy z urzędu na potrzeby postępowania zażaleniowego.
IV KZ 32/23 3 Zażalenie skazanej kwestionujące opisane wcześniej postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach jest oczywiście bezzasadne. Ewentualne przywrócenie terminu zawitego wymaga wykazania, że do jego niedotrzymania doszło z przyczyn od strony niezależnych. Sąd Apelacyjny w obszernych i bardzo starannych wywodach wykazał dlaczego nie można przyjąć, że wymagany przez art. 126 k.p.k. warunek został spełniony. Nie dostrzegając potrzeby powtarzania tej trafnej argumentacji należy wskazać, że: - skazana była pouczona o przysługujących jej uprawnieniach procesowych, - wiedziała o terminie rozprawy apelacyjnej, wiedziała też, że nie zostanie doprowadzona na rozprawę, - z pouczenia wynikało, że wyrok nie zostanie doręczony jej z urzędu, - na rozprawie była reprezentowana przez obrońcę ustanowionego z wyboru. W świetle tych faktów nie zaistniała żadna, niezależna od skazanej przeszkoda, by w terminie zawitym siedmiu dni od wydania wyroku na rozprawie odwoławczej, złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego orzeczenia. W szczególności za przeszkody takie nie można uznać rzekomych problemów z korzystaniem z usług telefgonicznych na terenie zakładu karnego, brak informacji z Sądu, czy też brak zadowolenia ze świadczonej przez adwokata z wyboru pomocy prawnej. Żadna z tych okoliczności nie uniemożliwiała przecież skazanej sporządzenia stosownego wniosku na piśmie i wysłania go do Sądu Apelacyjnego. Warto przy tym podkreślić, że skarżąca w zażaleniu nie powołuje się ani na błąd co do prawa, ani na fakt wprowadzenia jej w błąd przez zachowanie innych osób. Samo twierdzenie, że nie zgadza się z zapadłym wyrokiem nie mieci się w pojęciu niezależnej od niej przyczyny, która doprowadziła do uchybienia terminowi zawitemu. Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie. [SOP] [ms]
IV KZ 32/23 4
Powiązane orzeczenia
- III KZ 83/14 2014-10-28Czy skazany przebywający w zakładzie karnym, który nie jest w stanie ponieść kosztów obrony, może skutecznie powoływać się na brak możliwości ustanowienia adwokata po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych wni…
- III KO 160/24 2025-01-30Czy skazanemu pozbawionemu wolności, nieposiadającemu środków finansowych i wykształcenia prawniczego, należy wyznaczyć obrońcę z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego?
- V KO 93/24 2024-11-21Czy skazanemu, który nie posiada środków finansowych na ustanowienie obrońcy z wyboru, należy wyznaczyć obrońcę z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, jeśli istnieją przesłanki do jego zł…
- II KO 37/17 2017-07-26Czy skazany, który nie wykazał w sposób należyty niemożności poniesienia kosztów obrony z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, może żądać wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w sprawie o wznowien…
- I KZ 27/23 2023-07-20Czy skazanemu, który miał ustanowionego obrońcę z wyboru, należy przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeżeli nie złożył go w ustawowym terminie z powodu błędnego przekona…
Powołane przepisy
art. 78 § 1 KPKart. 81 KPKart. 437§ 1 KPKart. 126 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy