IV KZ 56/19

Sygn. akt IV KZ 56/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 534 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 3 k.p.k., w sprawie M. D. zażalenia skazanego na zarządzenie Sędziego Sądu Okręgowego w B. w Wydziale VII Karnym Odwoławczym z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt VII Ka (…), o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 lipca 2019 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w B. do dalszego postępowania. UZASADNIENIE W dniu 1 lipca 2019 r. (data stempla pocztowego, k. 282) skazany M.D. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B., w sprawie o sygn. akt VII Ka (…). Na mocy zarządzenia Sędziego Sądu Okręgowego w B. w Wydziale VII Karnym Odwoławczym z dnia 3 lipca 2019 r., odmówiono mu sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na to, że wniosek ten został złożony przed terminem, to jest, w dniu 1 lipca 2019 r., podczas gdy wyrok zapadł w tej sprawie dopiero w dniu 3 lipca 2019 r. Do Sądu Najwyższego wpłynęło zażalenie na to zarządzenie, w którym skazany podnosi, że rozprawa apelacyjna w jego sprawie, o której został zawiadomiony, odbyła się w dniu 24 czerwca 2019 r. o godz. 11.00, a zatem 2 wniosek o sporządzenie uzasadnienia został przesłany w ustawowym terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wskazał przy tym, że nie został zawiadomiony o odroczeniu rozprawy na dzień 3 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego odniosło ten skutek, iż Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w B. do dalszego postępowania. Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej na dzień 24 czerwca 2019 r. zostało doręczone skazanemu w dniu 5 czerwca 2019 r. (k. 272). Na rozprawę w tym dniu oskarżony nie stawił się (k. 278). Z uwagi na zawiłość sprawy, na zasadzie art. 411 § 1 k.p.k. Sąd postanowił o odroczeniu wydania wyroku do dnia 3 lipca 2019 r. O tym nowym terminie oskarżony nie został powiadomiony. Nie ulega wątpliwości, że niestawiennictwo na rozprawę odwoławczą, o której terminie w sposób prawidłowy oskarżony był powiadomiony, pomimo wydania w jej toku postanowienia o odroczeniu publikacji wyroku (art. 411 § 1 k.p.k.), nie rodziło po stronie Sądu Okręgowego obowiązku podjęcia czynności zmierzającej do zawiadomienia oskarżonego o terminie tej publikacji. A zatem w dniu 3 lipca 2019 r. doszło do wydania w/w wyroku Sądu Okręgowego w B.. Wskazać należy, że na rozprawie apelacyjnej w dniu 24 czerwca 2019 r. stawił się obrońca oskarżonego, adw. A.P., z substytucji adw. M.O.. W dniu 10 lipca 2019 r., a więc w terminie ustawowym, obrońca skazanego zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 284). W rezultacie tego wniosku uzasadnienie wyroku zostało sporządzone i doręczone obrońcy (k. 286 - 287). Dla porządku należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k., termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem biegnie od daty ogłoszenia wyroku sądu odwoławczego, a ponieważ termin ten jest terminem zawitym, jego niedochowanie powoduje bezskuteczność czynności procesowej (122 § 1 k.p.k.). Wyjątek od tej zasady przewidziany jest - w stosowanym odpowiednio w postępowaniu odwoławczym (art. 458 k.p.k.) - art. 422 § 2a k.p.k., który stanowi, że dla oskarżonego 3 pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin ten biegnie od daty doręczenia mu wyroku, przy czym wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Najwyższy stwierdza, że akceptuje utrwalone w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż bezskuteczny jest wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu, a więc złożony przed jego ogłoszeniem. Odmienny pogląd musiałby prowadzić do uznania, że wniosek taki można złożyć w każdym czasie przed wyrokowaniem, a więc np. po zawiadomieniu o wyznaczeniu rozprawy, co byłoby dość nielogiczne, czy wręcz absurdalne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 lutego 2013 r., II KZ 5/13, LEX nr 1277732; z dnia 19 sierpnia 2009 r., IV KZ 38/09, LEX nr 608562; z dnia 11 października 2002 r., WA 53/02, OSNKW 2003, z. 1 – 2, poz. 15). Należy jednak odnieść się do realiów procesowych niniejszej sprawy. Mianowicie, oskarżony M.D. będąc przekonany, iż wyrok w jego sprawie zapadł na rozprawie w dniu 24 czerwca 2019 r., o której był powiadomiony, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 1 lipca 2019 r., a więc w swoim przekonaniu z zachowaniem terminu, gdyż w siódmym dniu od dnia jego ogłoszenia, gdyż o odroczeniu wydania orzeczenia nie wiedział. Wniosek ten wpłynął do Sądu w dniu 3 lipca 2019 r. o godzinie 9.20, gdy wydanie wyroku nastąpiło w tym dniu o godzinie 12.05. A zatem skarżący, składając wniosek w domniemanym dniu ogłoszenia wyroku wykazał się starannością normalnie oczekiwaną od strony postępowania. Jakkolwiek od strony ściśle formalnej zaskarżone zarządzenie jest poprawne, to jednak właściwym było w zaistniałej sytuacji zwrócenie się do oskarżonego o ewentualne potwierdzenie jego przedwczesnego w rzeczywistości wniosku o doręczenie mu wyroku wraz z uzasadnieniem. Na marginesie należy zauważyć, że obrońca skazanego M.D. złożył w terminie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego. Uzasadnienie takie zostało sporządzone i doręczone obrońcy w dniu 27 września 2019 r. 4 Podsumowując powyższe rozważania Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja faktyczna i prawna przemawia za uwzględnieniem wniesionego zażalenia. Uchylono zatem zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazano Sądowi Okręgowemu w B. do dalszego postępowania, w trakcie którego winien rozważyć bądź to doręczenie skazanemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, bądź wyjaśnienie, czy skazany nadal podtrzymuje wcześniejszy wniosek w tym zakresie. as