IV KZ 6/20

Sygn. akt IV KZ 6/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski w sprawie J. H., oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2020 r., zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 18 grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII Ka (…) p o s t a n o w i ł zmienić zaskarżone postanowienie i przywrócić J. H. termin do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII Ka (…) - wraz z uzasadnieniem. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 r., Sąd Okręgowy w B. odmówił J. H. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII Ka (…). W ocenie Sądu, autor wniosku nie wykazał, aby uchybienie terminowi zawitemu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony procesowej uprawnionej do dokonania czynności ograniczonej terminem. Obecnie, oskarżony J. H. zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem, w którym zarzucił, że nie został należycie poinformowany o uprawnieniu do zainicjowania postępowania w przedmiocie skargi na wyrok uchylający sądu 2 odwoławczego (choćby przez zamieszczenie odpowiedniej wzmianki w protokole ogłoszenia wyroku). Brak takiej informacji miał wpłynąć na rezygnację z wystąpienia o doręczenie odpisu wyroku sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie osk. J. H. okazało się zasadne. Autor środka odwoławczego trafnie podniósł, że Sąd Okręgowy w B. nie dostrzegł istotnej korelacji między argumentacją oskarżonego co do przyczyn braku zachowania terminu i treścią protokołu rozprawy, na jakiej doszło do ogłoszenia wyroku sądu odwoławczego. Z zapisu zawartego w protokole wynika bowiem, że wprawdzie na ogłoszenie wyroku nikt się nie stawił, ale zamieszczono w nim pouczenie, „że wyrok jest prawomocny, że uzasadnienie na piśmie zostanie sporządzone w ciągu 14 dni, w razie złożenia wniosku w terminie 7 dni”. W sytuacji, gdy przedmiotowy wyrok zawierał rozstrzygnięcie o uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy m.in. J. H. – temu Sądowi do ponownego rozpoznania, takie pouczenie było nie tylko niepełne – nie odnosiło się bowiem do uprawnienia wynikającego z przepisów rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego regulujących instytucję skargi na wyrok sądu odwoławczego, ale – w zaistniałych warunkach - wręcz mylące. Tym samym, zważywszy na treść przedmiotowego protokołu, nie sposób zakwestionować i uznać za gołosłowną obecną argumentację wnioskodawcy, że był przekonany, iż w odniesieniu do wyroku sądu odwoławczego, żadne środki zaskarżenia już mu nie przysługują. Nie zmienia tej sytuacji fakt nieobecności osk. J. H. na ogłoszeniu wyroku sądu odwoławczego w tej sprawie. Nie ma bowiem podstaw do podważenia twierdzeń wnioskodawcy, że przekonanie o braku ewentualnych środków prawnych przysługujących mu od wyroku Sądu II instancji, powziął po zapoznaniu się z treścią opisanego wyżej protokołu. Zweryfikowanie w jakim momencie wnioskodawca poznał treść pouczenia zamieszczonego w protokole, na obecnym etapie nie jest możliwe, a zatem nie można ustalić, czy w tym czasie był jeszcze dla niego otwarty termin do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnienie. Jednak brak możliwości 3 dokonania takiego ustalenia nie może wywoływać negatywnych skutków dla wnioskodawcy, skoro nie można wykluczyć zachowania tego terminu. Tym samym, ocena okoliczności faktycznych, jakie wystąpiły w niniejszej sprawie nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że uchybienie terminowi do złożenia przez oskarżonego wniosku o doręczenie mu odpisu wyroku sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem, nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po jego stronie. Zamieszczenie w protokole ogłoszenia wyroku niepełnej informacji o statusie tego orzeczenia oraz dalszych uprawnieniach stron procesowych mogło istotnie przyczynić się do braku zachowania terminu przez stronę działającą w procesie bez pomocy fachowego reprezentanta. W wypadku nieobecności oskarżonego na ogłoszeniu wyroku sądu odwoławczego, zamieszczenie w protokole tej czynności pouczenia nieadekwatnego do sytuacji procesowej strony uprawnionej do dokonania czynności zmierzających do zaskarżenia tego orzeczenia, nie może niekorzystnie wpływać na możliwość realizacji tego uprawnienia. Przyjęcie zaprezentowanego stanowiska doprowadziło do zmiany zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy w sposób wskazany na wstępie.