KO 187/52/II

PostanowienieIzba Karna1953-12-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalny jest tzw. proces dodatkowy, gdy po prawomocnym skazaniu za lekkie uszkodzenie ciała ofiara umiera w związku przyczynowym z tym uszkodzeniem, a czyn ten można zakwalifikować jako umyślne uszkodzenie ciała ze skutkiem śmiertelnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że tzw. proces dodatkowy nie jest przewidziany w polskim prawie procesowym karnym i jest niedopuszczalny. Jeden czyn może być przedmiotem tylko jednego procesu karnego. Okoliczności ujawnione lub zaszłe po uprawomocnieniu się wyroku mogą być uwzględnione jedynie w trybie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Po prawomocnym skazaniu sprawcy za lekkie uszkodzenie ciała (art. 237 § 1 k.k.), ofiara zmarła w związku przyczynowym z tym uszkodzeniem. Pojawiło się pytanie, czy można wszcząć nowy proces dotyczący tego samego czynu, kwalifikując go jako umyślne uszkodzenie ciała ze skutkiem śmiertelnym (art. 230 § 2 k.k.), czy też stoi temu na przeszkodzie prawomocność materialna poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że tzw. proces dodatkowy w opisanej sytuacji jest niedopuszczalny.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Władysława T. oskarżonego z art. 230 § 2 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawione przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu pytanie prawne:"Jeżeli prawomocnie skazującym wyrokiem ukończono proces o lekkie uszkodzenie ciała (art. 237 § 1 k.k.), a później dopiero ofiara przestępstwa umiera w związku przyczynowym z tym uszkodzeniem cielesnym, to czy procesowi dodatkowemu, dotyczącemu tego samego czynu (zdarzenia faktycznego) przedstawiającego się jako umyślne i lekkie uszkodzenie ciała z wynikiem śmiertelnym (art. 230 § 2 k.k.), stoi na przeszkodzie tzw. prawomocność materialna (res iudicata), czy też nie?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu streszcza się w pytaniu co do dopuszczalności tzw. "procesu dodatkowego" w przypadku, gdy po prawomocnym osądzeniu sprawcy czynu zajdzie nowa okoliczność faktyczna dotycząca czynu, który był przedmiotem postępowania, a która miałaby wpływ na kwestie winy i kwalifikacji prawnej czynu osądzonego oraz na karę.Odpowiedź na powyższe pytanie musi być negatywna.Jeden czyn może być przedmiotem tylko jednego procesu karnego.Aby czyn ten mógł być przedmiotem osądu, musi on być określony co do czasu, miejsca i okoliczności faktycznych zdarzenia. Za podstawę wyroku służy całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego (art. 320 k.p.k.), a wyrok sądowy dotyczy właśnie tak określonego czynu.Instytucja tzw. "procesu dodatkowego", znanego teorii prawa procesowego, nie jest przewidziana w obowiązującym w Polsce Ludowej prawie procesowym karnym i przeprowadzenie takiego "dodatkowego procesu" jest niedopuszczalne.Ujawnione lub zaszłe po uprawomocnieniu się wyroku okoliczności mogą być wzięte pod uwagę tylko w trybie przepisanym dla wznowienia postępowania (art. 461 i nast.k.p.k.). Wytoczenie natomiast w takim przypadku nowego, "dodatkowego procesu", uwzględniającego okoliczności zdarzenia, których sąd uprzednio - z tych lub innych przyczyn - uwzględnić nie mógł, stanowiłoby niedopuszczalne pominięcie wspomnianych przepisów k.p.k., zwłaszcza, że sprowadzałoby się w zasadzie do obejścia norm ograniczających przypadki wznowienia postępowania na niekorzyść oskarżonego (art. 461 i 462 k.p.k.).Z tych zasad Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione mu zagadnienie prawne w sposób wyżej wskazany.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 230 § 2 KKart. 390 § 1 KPKart. 237 § 1 KKart. 320 KPKart. 461§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.