KO 89/52
PostanowienieIzba Karna1952-05-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy układ zbiorowy pracy dla robotników i pracowników państwowych gospodarstw rolnych na rok 1951-1952, w związku z przepisami art. 445 i 469 kodeksu zobowiązań, nakłada obowiązek zawierania indywidualnych umów o pracę z robotnikami stałymi, a opuszczenie pracy po dwutygodniowym wymówieniu może być uznane za złośliwe i uporczywe naruszenie dyscypliny pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zawarcie nowych umów indywidualnych z pracownikami z chwilą wejścia w życie układu zbiorowego pracy jest zbyteczne, gdyż postanowienia układu mają zastosowanie do indywidualnych umów o pracę, także tych powstałych wcześniej. Ponadto, opuszczenie pracy przez pracownika rolnego po dwutygodniowym wymówieniu może być uznane za złośliwe i uporczywe naruszenie dyscypliny pracy, o ile stwierdzono, że pracownik miał świadomość obowiązującego go dłuższego terminu wypowiedzenia.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Katowicach postawił Sądowi Najwyższemu pytania prawne dotyczące obowiązku zawierania indywidualnych umów o pracę w związku z układem zbiorowym pracy dla państwowych gospodarstw rolnych oraz możliwości uznania opuszczenia pracy po dwutygodniowym wymówieniu za naruszenie dyscypliny pracy. Sprawy dotyczyły pracowników Krystyny U. i Marty P., oskarżonych z art. 7 ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na postawione pytania prawne, stwierdzając, że zawieranie indywidualnych umów jest zbyteczne, a opuszczenie pracy może być uznane za naruszenie dyscypliny pracy w określonych warunkach.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Bachrach; Sędziowie: T. Cyprian (sprawozdawca), Z. Sitnicki; Prokurator: L. Penner.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krystyny U., osk. z art. 7 pkt 2 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) oraz w sprawie Marty P., osk. z art. 7 pkt 2 tejże ustawy, na posiedzeniu niejawnym po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił na postawione przez Sąd Wojewódzki w Katowicach pytania prawne:1.Czy przepis § 6 układu zbiorowego pracy dla robotników i pracowników państwowych gospodarstw rolnych na rok 1951-1952 w związku z przepisami art. 445 i 469 kodeksu zobowiązań, nakłada również obowiązek zawierania umów indywidualnych o pracę z robotnikami stałymi, pracującymi już przed wejściem w życie układu, czy też wystarczającym może być odczytanie na zebraniu pracowników treści układu z pouczeniem o ich prawach i obowiązkach?2.Czy opuszczenie pracy przez pracownika rolnego w przypadku opisanym pod pkt 1, po dwutygodniowym wymówieniu umowy o pracę, zgodnie z art. 469 § 1 i 4 kodeksu zobowiązań, może być uważane za złośliwe i uporczywe naruszenie dyscypliny pracy w rozumieniu art. 7 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168)?odpowiedzieć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1.Układ zbiorowy pracy dla robotników i pracowników P.G.R. z chwilą uzyskania powszechnej mocy obowiązującej w trybie przewidzianym w art. 2 ustawy z dn. 14.IV 1937 r. o układach zbiorowych pracy (Dz. U. R. P. Nr 31, poz. 242) w brzmieniu dekretu z dn. 13.IX 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 61, poz. 339), stanowiącym szczególny przepis ustawy w rozumieniu art. 445 § 1 kodeksu zobowiązań, wiąże wszystkich pracowników i robotników tej kategorii.W tym stanie rzeczy zawarcie nowych umów indywidualnych z pracownikami z chwilą wejścia w życie takiego układu zbiorowego jest zbyteczne.Przepis art. 7 powołanej ustawy z dn. 14.IV 1937 r. stanowi bowiem, że "postanowienia układu zbiorowego pracy mają zastosowanie do indywidualnych umów o pracę (...) co do stosunków pracy powstałych poprzednio, od chwili wejścia w życie układu zbiorowego pracy", wobec czego nie było potrzeby zawierania z poszczególnymi pracownikami osobnych umów indywidualnych, jeżeli wyraźną lub domniemaną wolą stron było pozostać przy układzie zbiorowym.Dodać należy, że omawiany układ nie koliduje z przepisem art. 469 § 5 kodeksu zobowiązań i przedłużając termin wypowiedzenia pracy jest korzystny dla obu stron.2.Żadne względy prawne nie stoją na przeszkodzie do uznania, że opuszczenie pracy przez pracownika rolnego P.G.R. w okresie mocy obowiązującej omawianego układu zbiorowego, po upływie dwutygodniowego terminu od chwili wypowiedzenia pracy, może być uznane za złośliwe i uporczywe naruszenie dyscypliny pracy w rozumieniu art. 7 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168), o ile w konkretnym przypadku zachodzą określone w tym przepisie warunki, a w szczególności o ile zostało stwierdzone, iż sprawca czynu miał świadomość co do obowiązującego go, w myśl powołane go układu zbiorowego, dłuższego terminu wypowiedzenia umowy o pracę.
Powiązane orzeczenia
- I PZP 9/07 2008-01-04Czy pracodawca, który wypowiedział zakładowy układ zbiorowy pracy zawarty między 1 stycznia 2001 r. a 26 listopada 2002 r. i zawierający postanowienie o dalszym jego stosowaniu do czasu zawarcia nowego układu, jest związ…
- I CR 889/57 1958-05-14Czy postanowienia indywidualnej umowy o pracę dotyczące wysokości wynagrodzenia, które są korzystniejsze dla pracownika niż postanowienia układu zbiorowego pracy, są ważne?
- II PSKP 55/23 2024-04-16Czy postanowienie umowy o pracę wyłączające stosowanie zakładowego układu zbiorowego pracy, który został rozwiązany przed datą zatrudnienia pracownika, narusza zasadę uprzywilejowania pracownika i skutkuje nieważnością t…
- III PK 12/20 2020-12-15Czy stosunek prawny łączący członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, który rozpoczął pracę w spółdzielni w wyniku porozumienia między zakładami pracy, może być uznany za stosunek pracy w rozumieniu Kodeksu pracy?
- II PK 107/10 2011-03-03Czy postanowienia terminowego układu zbiorowego pracy, które z mocy prawa weszły do indywidualnych stosunków pracy, tracą moc wiążącą z upływem okresu obowiązywania układu, czy też wymagają wypowiedzenia przez pracodawcę…
Powołane przepisy
art. 7 pkt 2art. 390 KPKart. 445art. 469 § 1art. 7art. 2art. 445 § 1art. 469 § 5§ 6§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.