RAD 20/66
UchwałaIzba Karna1966-07-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w stosunku do sprawcy przewinienia dyscyplinarnego popełnionego przed wejściem w życie ustawy o ustroju adwokatury z dnia 19 grudnia 1983 r. można stosować kary dyscyplinarne przewidziane w tej ustawie, w szczególności kary nieistniejące w poprzedniej ustawie z dnia 27 czerwca 1950 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów uchwalił, że w przypadku przewinienia dyscyplinarnego popełnionego przed wejściem w życie ustawy o ustroju adwokatury z dnia 19 grudnia 1983 r., można stosować kary dyscyplinarne przewidziane w tej nowej ustawie, nawet jeśli nie istniały one w poprzedniej ustawie z dnia 27 czerwca 1950 r. Rozstrzygnięcie oparto na analogii do zasad prawa karnego, w szczególności art. 2 Kodeksu karnego, który nakazuje stosowanie przepisów korzystniejszych dla sprawcy.Stan faktyczny
Rozpoznawano wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały w sprawie stosowania kar dyscyplinarnych wobec adwokatów za przewinienia popełnione przed wejściem w życie nowej ustawy o ustroju adwokatury. Ustawa ta wprowadziła nowe rodzaje kar, nieistniejące w poprzednim stanie prawnym. Brak było przepisów przejściowych regulujących tę kwestię.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione pytanie prawne, dopuszczając stosowanie nowych kar dyscyplinarnych do czynów popełnionych przed wejściem w życie nowej ustawy, z uwzględnieniem zasad korzystniejszych dla obwinionego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w składzie powiększonym, po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o podjęcie przez Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów uchwały, zawierającej odpowiedź na następujące pytanie prawne:"Czy w stosunku do podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej, przewidzianej w przepisach o ustroju adwokatury, sprawcy przewinienia dyscyplinarnego popełnionego przed dniem 1.I.1964 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o ustroju adwokatury z dnia 19.XII.1983 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 309), stosować można i w jakim zakresie kary dyscyplinarne w powołanej wyżej ustawie, w szczególności kary dyscyplinarne nie przewidziane w poprzednio obowiązującej ustawie o ustroju adwokatury z dnia 27.VI.1950 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 9, poz. 41)"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa o ustroju adwokatury nie zawiera przepisów dotyczących kwestii wynikłych na tle kolizji w czasie norm o odpowiedzialności dyscyplinarnej.W tej sytuacji i skoro odpowiedzialność dyscyplinarną należy traktować jako odpowiedzialność typu karnego, za miarodajne dla rozstrzygnięcia omawianej kwestii uznać trzeba - w drodze analogii dla obwinionych korzystnej - zasady przewidziane w art. 2 k.k.W związku z powyższym należy uznać, że nie ma przeszkód - przy uwzględnieniu zasad wyrażonych w art. 2 § 1 k.k. - do stosowania za przewinienie dyscyplinarne, popełnione przed dniem 1.I.1964 r., kar dyscyplinarnych z nowej ustawy, nie przewidzianych w ustawie dawnej.Skoro zaś zasadą art. 2 § 1 k.k. jest, aby sprawca nic nie tracił na zmianie ustawodawstwa, uzyskał zaś wszelkie korzyści jakie dlań z tej zmiany wynikają, to w przypadku uznania kary wydalenia, wymierzonej według dawnej ustawy, za rażąco surową, nie można wymierzyć obwinionemu kar bezpośrednio poprzedzających karę wydalenia według nowej ustawy (tj. czasowego pozbawienia prawa wykonywania zawodu - pkt 6 art. 94 ust. 1 nowej ustawy względnie przeniesienie siedziby - pkt 5 art. 94), lecz należy na podstawie przepisów dawnej ustawy orzec karę co najmniej bezpośrednio poprzedzającą karę wymierzoną (tj. czasowe zawieszenie w czynnościach zawodowych - pkt 3 art. 89 dawnej ustawy). I przeciwnie, w przypadku uznania kary czasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych, wymierzonej według dawnej ustawy, za rażąco łagodną - należy wymierzyć obwinionemu kary przewidziane w pkt 5 i pkt 6 art. 94 ust. 1 nowej ustawy, nie ma zaś obowiązku wymierzenia kary, która w dawnej ustawie wymieniona jest bezpośrednio po karze czasowego zawieszenia.
Powiązane orzeczenia
- SDI 1/18 2018-04-05Czy orzeczenie dyscyplinarne skazujące adwokata za naruszenie godności zawodu w życiu prywatnym, polegające na prawomocnym skazaniu za przestępstwo, musi precyzyjnie opisywać znamiona przypisanego przewinienia dyscyplina…
- II DSI 32/18 2019-03-19Czy orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które zmieniło orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w zakresie kary pieniężnej i zawieszenia w czynnościach zawodowych, naruszyło prawo materialne lub…
- II ZK 78/23 2024-08-28Czy naruszenie zasady domniemania niewinności przez sąd dyscyplinarny II instancji, poprzez uwzględnienie nieprawomocnego orzeczenia jako podstawy do wymierzenia surowszej kary, stanowi rażące naruszenie prawa mające ist…
- SDI 28/16 2016-07-27Czy naruszenie zasady bezpośredniości i prawa do obrony poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadka w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata, a także upływ terminu przedawnienia, uzasadniają uchylenie orzeczen…
- RAD 29/69 1969-12-20Czy kara nagany wymierzona adwokatowi za zaniedbanie złożenia środka odwoławczego i niedopilnowanie zwrotu opłaty klientce jest niewspółmiernie łagodna, jeśli adwokat był już dwukrotnie karany dyscyplinarnie za podobne p…
Powołane przepisy
art. 2 KKart. 2 § 1 KKart. 94 ust. 1art. 94art. 89§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.