Rw 279/63
PostanowienieIzba Karna1963-10-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc udzielona osobie, co do której sprawca ma przekonanie o jej niewinności, może być uznana za przestępstwo utrudniania lub udaremniania postępowania karnego w rozumieniu art. 148 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Aby pomoc udzielona osobie mogła być uznana za przestępstwo utrudniania lub udaremniania postępowania karnego z art. 148 § 1 k.k., sprawca musi mieć świadomość, że osoba, której pomaga, dopuściła się przestępstwa. Wystarczający jest zamiar ewentualny. Ustawa nie obejmuje przypadków, gdy sprawca jest przekonany o niewinności pomaganej osoby.Stan faktyczny
Orzeczenie analizuje przesłanki odpowiedzialności karnej za utrudnianie lub udaremnianie postępowania karnego na podstawie art. 148 § 1 k.k. Dotyczy sytuacji, w której sprawca pomaga osobie, co do której ma wątpliwości co do jej winy lub jest przekonany o jej niewinności.Rozstrzygnięcie
Analiza prawna przepisu art. 148 § 1 k.k. w kontekście świadomości sprawcy co do popełnienia przestępstwa przez pomaganą osobę.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneJeżeli przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. dopuszcza się ten, kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa uniknąć odpowiedzialności karnej, to musi on mieć świadomość, że osoba, której pomaga, dopuściła się przestępstwa. Jeśli więc jest przekonany, że dana osoba jest niewinna, że nie popełniła przestępstwa, nie odpowiada. Wystarczający jest jednak zamiar ewentualny, tzn. gdy przewiduje, że dana osoba dopuściła się przestępstwa i godzi się jej pomagać, by uniknęła odpowiedzialności karnej na wypadek, gdyby rzeczywiście była ona sprawcą danego przestępstwa. Natomiast art. 148 § 1 k.k. nie obejmuje działania tego, kto pomaga osobie, o której jest przekonany, że nie popełniła przestępstwa i niesłusznie jest podejrzana, ustawa bowiem nie mówi o podejrzanym o popełnienie przestępstwa, lecz o "sprawcy przestępstwa", wykładnia zaś rozszerzająca nie jest dopuszczalna.Przez utrudnienie postępowania karnego (art. 148 § 1 k.k) rozumie się takie działania, które albo przeszkadzają skutecznemu i sprawnemu ukończeniu postępowania karnego, albo czynią wyłom w środkach dowodowych, za pomocą których można udowodnić przestępcy jego winę.Dyspozycja art. 148 § 1 k.k. nie wylicza wyczerpująco sposobów działania sprawcy. Może on popełnić przestępstwo także np. bezprawnie odmawiając zeznania w charakterze świadka w celu ratowania osoby oskarżonej, przeszkadzając w złożeniu wniosku o ściganie, użyczając przestępcy swoich dokumentów w celu wyjazdu za granicę. W każdym razie nie wchodzi w zakres czynności wykonawczej cyt. przestępstwa dążenie do zasięgnięcia u prokuratora informacji czy działania natury interwencyjnej.
Powiązane orzeczenia
- III KK 184/13 2013-10-15Czy pomocnictwo do przestępstw oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) i wyłudzenia dotacji (art. 297 § 1 k.k.), które są przestępstwami kierunkowymi, może być popełnione z zamiarem ewentualnym?
- V KK 265/19 2019-12-04Czy pomocnictwo do oszustwa (art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.) może być popełnione z zamiarem ewentualnym?
- V KRN 668/68 1969-10-01Czy osoba udzielająca pomocy sprawcy przestępstwa w uniknięciu odpowiedzialności karnej, zacierając ślady przestępstwa, korzysta z bezkarności na podstawie art. 148 § 2 k.k., nawet jeśli obawa przed odpowiedzialnością ka…
- II KK 272/17 2018-01-09Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uniewinnił oskarżonego od zarzutu pomocnictwa do oszustwa, jeśli oskarżony miał świadomość jedynie ułatwienia popełnienia czynu zabronionego, ale niekonkretnie oszustwa?
- IV KK 429/23 2024-05-14Czy zachowanie oskarżonego, który wykonywał polecenia zleceniodawcy, ukrywając charakter swojego zatrudnienia, może być uznane za pomocnictwo do oszustwa, nawet jeśli nie miał pełnej świadomości co do konkretnego czynu,…
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 148 § 1 k.k§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.