Rw 335/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: ppłk. E. Zawiłowski (sprawozdawca), płk J. Górski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk. H. Wojcieszek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 października 1979 r. na rozprawie sprawy Gustawa R., nieprawomocnie uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez Prokuratora Okręgu Wojskowego w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 6 września 1979 r., uwzględniając rewizję prokuratora, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Od tego wyroku złożył rewizję prokurator, który zarzucając obrazę przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ za bezpodstawne uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy oskarżonego do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji, oraz oskarżonego i jego obrońcy, wnoszących o jej oddalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W obecnym stanie sprawy Sąd Najwyższy nie jest władny wypowiedzieć się co do zasadności drugiego zarzutu zawartego w rewizji prokuratora, a więc czy sąd pierwszej instancji istotnie z powodu popełnionego błędu w ustaleniach faktycznych bezpodstawnie uniewinnił Gustawa R. od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa, a to dlatego, że sąd ten rozpatrując sprawę dopuścił się obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku.Jakkolwiek sąd pierwszej instancji dokonał w zaskarżonym wyroku szerszej oceny dowodów, to jednak nie oparł jej na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czyniąc tę ocenę niepełną i jednostronną, a tym samym mogącą prowadzić do błędnych wniosków.Przede wszystkim sąd pierwszej instancji nie ujawnił wyjaśnień oskarżonego złożonych w toku postępowania przygotowawczego, mimo że między ich treścią a treścią złożonych na rozprawie głównej istnieją istotne rozbieżności, zwłaszcza co do okoliczności użycia przez oskarżonego noża. Nie ujawniając tych wyjaśnień oraz nie wyjaśniając szczegółowo istniejących rozbieżności, sąd pierwszej instancji pozbawił się możliwości wszechstronnej oceny zarówno ich samych, jak i zeznań pokrzywdzonego oraz świadka Marii L. (...).(...) W toku rozprawy oskarżony oświadczył, że w postępowaniu przygotowawczym nie złożył prawidłowych wyjaśnień, gdyż chciał uniknąć odpowiedzialności, na rozprawie zaś postanowił powiedzieć prawdę; jednakże takie ogólne oświadczenie nie może być wystarczające, pomijając już sam fakt, że w drugim przesłuchaniu złożył bardziej obciążające siebie wyjaśnienia niż na rozprawie, co świadczy o niekonsekwentności wymienionego oświadczenia.Wprawdzie, zgodnie z art. 334 § 1 k.p.k. i w okolicznościach przezeń określonych, sąd może odczytać na rozprawie protokoły poprzednio złożonych przez oskarżonego wyjaśnień, jednakże tę możliwość należy traktować (rozumieć) jako obowiązek, gdyż nieodczytanie ich oraz niewyjaśnienie istniejących między nimi rozbieżności lub nieprzypomnienie oskarżonemu złożonych uprzednio przezeń wyjaśnień nie godzi się z powinnością sądu dociekania prawdy z urzędu i naruszenie tego obowiązku może prowadzić do niezgodnych z prawdą ustaleń faktycznych.W związku z tym, w wypadku istnienia rozbieżności między wyjaśnieniami oskarżonego złożonymi w postępowaniu przygotowawczym a złożonymi na rozprawie lub wtedy, gdy oskarżony nie pamięta określonych faktów, które podał uprzednio, sąd zobowiązany jest na podstawie art. 334 § 1 i 2 k.p.k. odczytać w miarę uzasadnionej potrzeby bądź cały protokół uprzednio złożonych wyjaśnień, bądź odpowiednie jego fragmenty oraz wezwać oskarżonego do oświadczenia się co do zaistniałego stanu rzeczy.W zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji pominął również opinię biegłego z dziedziny medycyny sądowej - Leszka M. i nie ustosunkował się do jej treści, zwłaszcza jeśli chodzi o siłę, z jaką oskarżony zadał pokrzywdzonemu cios nożem.Nieuwzględnienie w ocenie całokształtu okoliczności sprawy opinii wymienionego już biegłego - podobnie zresztą jak i nieustosunkowanie się do ujawnionych w toku rozprawy zeznań świadka Jana Ż. (...) - nie czynią zadość wymaganiom stawianym wyrokowi przez art. 357 i art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k., i tym samym uniemożliwiają kontrolę rewizyjną zasadności podjętej przez sąd pierwszej instancji w omawianej sprawie decyzji. Decyzję tę bowiem sąd pierwszej instancji oparł na niepełnym materiale dowodowym oraz nie wskazał, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych i dlatego też zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, sprawa zaś oskarżonego przekazaniu temuż sądowi do ponownego rozpoznania (...).