SDI 38/12

Izba Karna2013-01-29

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Krzysztof Cesarz, Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radca prawny może ponosić odpowiedzialność dyscyplinarną za przewinienie popełnione w czasie odbywania aplikacji radcowskiej, a także czy dopuszczalne jest orzeczenie wobec niego kary dyscyplinarnej zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, jeśli w chwili wszczęcia postępowania dyscyplinarnego był już radcą prawnym, a w czasie popełnienia czynu był aplikantem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że radca prawny ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za przewinienie popełnione w okresie aplikacji radcowskiej, ponieważ ustawa o radcach prawnych nie wprowadza w tym zakresie żadnych wyłączeń, a czyn aplikanta może go dyskredytować jako przyszłego radcę prawnego. Ponadto, SN stwierdził, że dopuszczalne jest orzeczenie wobec radcy prawnego kary dyscyplinarnej zawieszenia prawa do wykonywania zawodu, nawet jeśli czyn został popełniony w okresie aplikacji, gdyż wykładnia a contrario art. 65 ust. 2 u.r.p. wskazuje, że ograniczenie to dotyczy wyłącznie aplikantów będących nimi w chwili orzekania.
Stan faktyczny
Obwiniony radca prawny został oskarżony o przewinienia dyscyplinarne popełnione w czasie odbywania aplikacji radcowskiej. Kasacja obrońcy kwestionowała możliwość pociągnięcia go do odpowiedzialności jako radcy prawnego za czyny z okresu aplikacji oraz dopuszczalność orzeczenia kary zawieszenia prawa do wykonywania zawodu, wskazując na art. 65 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację, która została oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył obwinionego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt SDI 38/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) Protokolant : Anna Kuras przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych radcy prawnego Barbary Bołtryk-Czechowskiej w sprawie radcy prawnego J. K. obwinionego z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w związku z art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 28 ust. 5 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Izbie Radców Prawnych w W. z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt WO - […], utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w […]. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt OSD […] 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w kwocie 20 (dwudziestu) złotych obciąża obwinionego. UZASADNIENIE Na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. w zw. z art. 74ᶪ ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm. – dalej w skrócie u.p.r.) Sąd Najwyższy postanowił sporządzić pisemne uzasadnienie kasacji, pomimo jej oddalenia jako oczywiście bezzasadnej w zakresie dotyczącym 2 zarzutów z pkt I i II. W tym zakresie wskazane w nich uchybienia wymagają dodatkowego wyjaśnienia. Odnośnie zarzutu z pkt I wyjaśnienia wymaga kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej J. K. jako radcy prawnego za przewinienie w czasie odbywania aplikacji radcowskiej. Z treści uzasadnienia tego zarzutu należy wnioskować, że skarżący jest zdania, iż taka odpowiedzialność może zostać nałożona na aplikanta radcowskiego, natomiast nie ma takich podstaw, gdy aplikant zostanie radcą prawnym, skoro wykonując ten zawód nie popełnił zarzucanego mu przewinienia. Jednak przyjęcie tego poglądu wymagałoby stwierdzenia, że w ustawie o radcach prawnych w zakresie regulującym odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonuje, poza przedawnieniem przewinienia dyscyplinarnego, dodatkowa przeszkoda procesowa uniemożliwiająca pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej aplikanta radcowskiego, gdy w chwili wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub w toku jego trwania stał się radcą prawnym. Takiego unormowania nie ma, zaś przedawnienie przewinienia jest jedyną ujemną przesłanką o charakterze bezwzględnym uniemożliwiającą pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej, która została odrębnie uregulowana w ustawie o radcach prawnych. Także wykładnia funkcjonalna przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych wskazuje, że skoro jest ona związana z zachowaniem naruszającym zasady etyki zawodowej, to czyn popełniony przez aplikanta radcowskiego może go dyskredytować jako radcę prawnego. Dlatego też ponosi on odpowiedzialność dyscyplinarną jako radca prawny, pomimo że czyn został popełniony w okresie odbywania aplikacji radcowskiej. W tym zakresie ustawa o radcach nie wprowadza żadnych wyłączeń, choć przecież gdy chodzi o rodzaje kar dyscyplinarnych nakładanych na aplikantów radcowskich takie ograniczenie wprowadza w art. 65 ust. 2 u.r.p. Odnośnie zarzutu z pkt II. W kasacji kwestionuje się, choć bez pogłębionej argumentacji, dopuszczalność orzeczenia wobec obwinionego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 65 ust. 1 pkt 3 u.r.p.). Skarżący podniósł, że w chwili wszczęcia postępowania dyscyplinarnego obwiniony był już radcą prawnym, natomiast w czasie popełnienia przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego był aplikantem radcowskim, zaś zgodnie z art. 65 ust. 2 u.r.p. kary tej nie stosuje się wobec aplikanta radcowskiego. Zarzut ten nie jest zasadny. Wykładnia a contrario tego przepisu prowadzi do 3 wniosku, że gdy obwiniony nie jest już aplikantem radcowskim a radcą prawnym, to katalog kar dyscyplinarnych nie podlega żadnemu ograniczeniu. Wtedy wybór kary nie jest zależny od statusu obwinionego w czasie popełnienia czynu, gdyż decyduje chwila orzekania. Ustawa wprowadza tylko jeden wyjątek właśnie w art. 65 ust. 2 u.r.p. wyłączając orzeczenie kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, gdy w czasie orzekania obwiniony jest nadal aplikantem radcowskim. Nie przewiduje zaś takiego ograniczenia, gdy obwiniony jest już radcą prawnym. Z tych też powodów wskazane zarzuty kasacyjne Sąd Najwyższy uznał za nietrafne, a kasację oddalił jako oczywiście bezzasadną. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 64 ust. 1art. 3art. 6 ust. 1art. 28 ust. 5art. 535 § 3 KPKart. 74art. 65 ust. 2art. 65 ust. 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy