V K 165/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kubec (sprawozdawca).Sędziowie: W. Ostrowski, F. Szeliński.Prokurator: I. Jakubiec.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego Ł. oskarżonego z art. 242 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 8 października 1963 r. i od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 18 listopada 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 8 października 1963 r. i od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 18 XI 1963 r. na niekorzyść oskarżonego Antoniego Ł. zarzuciła obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 3 lit. c) k.p.k., na skutek umorzenia postępowania karnego przeciwko Antoniemu Ł. mimo braku po temu warunków i wnosiła o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Lublinie w celu jej merytorycznego rozpoznania.W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej pisze się, że "Sąd Powiatowy w Lublinie postanowieniem z dnia 8 października 1963 r. umorzył na zasadzie art. 3 lit. c) k.p.k. postępowanie karne przeciwko Antoniemu Ł., oskarżonemu o dokonanie czynu z art. 242 § 1 k.k., a mianowicie o to, że w dniu 15 października 1960 r. w L., przy skrzyżowaniu ulic S. i K., naraził życie przechodniów na bezpośrednie niebezpieczeństwo przez to, że prowadząc nieostrożnie samochód osobowy marki »Warszawa« numer rejestracyjny II-1391 potrącił znajdującą się na przejściu dla pieszych Bronisławę Janinę D. i spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres poniżej dni 20."Sąd Wojewódzki w Lublinie nie uwzględnił zażalenia prokuratora złożonego na wymienione postanowienia.Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia 8 października 1963 r., Sąd Powiatowy w Lublinie ustalił, że postanowienie o umorzeniu śledztwa przeciwko Antoniemu Ł., podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 242 § 1 k.k., uprawomocniło się w dniu 22 maja 1961 r. i dlatego w dniu 23 maja 1963 r., to jest w dacie wydania postanowienia przez Prokuratora Generalnego PRL, było ono niewzruszalne w trybie art. 24518 k.p.k., co podzielił również i Sąd Wojewódzki w Lublinie uznając, iż w sprawie niniejszej "wygasło prawo do oskarżenia".Stanowisko zajęte przez Sądy obu instancji nie jest trafne.Zebrany w toku śledztwa materiał dowodowy pozwala na bezsporne ustalenie, że Antoni Ł., prowadząc w dniu 15 października 1960 r. w L. własny samochód osobowy marki "Warszawa", potrącił nie tylko Bronisławę Janinę D., ale także Henryka R., co wynika z zeznań tego ostatniego. Podejrzanemu Antoniemu Ł. zarzucono w toku dochodzenia "narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo życia przechodniów."Zgodnie z treścią art. 2452 § 3 k.p.k., pokrzywdzonego należy zawsze zawiadomić o umorzeniu śledztwa z pouczeniem, że na umorzenie przysługuje mu zażalenie (art. 2457 i 353 § 1 k.p.k.), podlegające rozstrzygnięciu przez prokuratora nadrzędnego nad prokuratorem prowadzącym lub nadzorującym śledztwo.W danym wypadku śledztwo przeciwko Antoniemu Ł. zostało umorzone postanowieniem Prokuratora Powiatowego w Lublinie z dnia 28 lutego 1961 r., o czym zawiadomiono: Bronisławę D. - w dniu 7 marca 1961 r., a Henryka R. - w okresie od 24 kwietnia do 13 maja 1963 r.Prokurator Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 22 maja 1961 r. pozostawił bez uwzględnienia zażalenie na umorzenie śledztwa, złożone przez Bronisławę D.Drugi pokrzywdzony, Henryk R., nie złożył zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa przeciwko Antoniemu Ł.W tych warunkach bieg sześciomiesięcznego terminu przewidzianego art. 24518 k.p.k. rozpoczął się nie od dnia 22 maja 1961 r., tak jak przyjęły to oba Sądy, lecz dopiero w maju 1963 r. po bezskutecznym upływie terminu przewidzianego art. 208 § 1 k.p.k., z którego Henryk R. nie skorzystał.Istniała więc możliwość uchylenia w dniu 23 maja 1963 r. w trybie art. 24518 k.p.k. - przez Prokuratora Generalnego PRL - prawomocnego postanowienia Prokuratora Powiatowego w Lublinie z dnia 28 listopada 1961 r. i zlecenia dokonania czynności z art. 244 k.p.k. przy jednoczesnym uznaniu, że śledztwo dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia.W ten sposób doszło do wniesienia przez Prokuraturę Wojewódzką w Lublinie aktu oskarżenia przeciwko Antoniemu Ł.Podzielając słuszność wywodów zawartych w rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości oraz biorąc pod uwagę, że w myśl art. 2452 i 3 k.p.k. zawiadomienie o umorzeniu śledztwa wszystkich, a nie niektórych tylko wybranych dowolnie przez prokuratora pokrzywdzonych danym czynem jest obligatoryjne, że zatem postanowienie o umorzeniu śledztwa przeciwko Antoniemu Ł., podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 242 § 1 k.k., nie mogło się uprawomocnić przed zawiadomieniem o tym drugiego pokrzywdzonego Henryka R. (co wynika z zasady niepodzielności przedmiotu procesu karnego, na którą powołuje się Sąd Wojewódzki) i że wobec tego przyjąć należało, iż postanowienie Prokuratora Generalnego PRL z dnia 23 maja 1963 r. o uchyleniu postanowienia o umorzeniu śledztwa przeciwko oskarżonemu Antoniemu Ł. wydane zostało przed upływem 6 miesięcy od uprawomocnienia się tegoż postanowienia - Sąd Najwyższy uchylił oba zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę, zgodnie z wnioskiem prokuratora Generalnej Prokuratury, Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do merytorycznego rozpoznania.