V KB 1/24
Izba Karna2024-05-27
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędziowie Sądu Najwyższego, powołani na stanowisko na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinni zostać wyłączeni od udziału w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego powołanego w tym samym trybie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędziowie, którzy zostali powołani na stanowisko na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinni zostać wyłączeni od udziału w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego powołanego w tym samym trybie. Argumentacja opiera się na zasadzie nemo iudex in causa sua oraz potencjalnym naruszeniu standardu art. 6 ust. 1 EKPC, co mogłoby prowadzić do obawy o istnienie kierunkowego nastawienia co do sposobu rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Obrońca zażądał wyłączenia sędziów Ryszarda Witkowskiego, Grzegorza Pastuszko i Kamila Zaradkiewicza od udziału w sprawie V KB 1/24. Powodem wniosku było powołanie tych sędziów na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniosek dotyczył sprawy o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN Adama Rocha, który również został powołany w podobnym trybie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 42 § 4 zd. pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., wyłączył sędziów Ryszarda Witkowskiego, Grzegorza Pastuszko i Kamila Zaradkiewicza od udziału w sprawie V KB 1/24.Pełny tekst orzeczenia
V KB 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski na posiedzeniu bez udziału stron, po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 maja 2024 r., wniosku obrońcy o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie o nr V KB 1/24 p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 42 § 4 zd. pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć Ryszarda Witkowskiego, Grzegorza Pastuszko i Kamila Zaradkiewicza od udziału w sprawie. [J.J.] UZASADNIENIE Do referatu m.in. sędziów SN Ryszarda Witkowskiego, Grzegorza Pastuszko i Kamila Zaradkiewicza wpłynęła sprawa V KB 1/24 o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN Adama Rocha. Obrońca M. F. i F. M. 1.zażądał wyłączenia ich od orzekania w przydzielonej im sprawie, wskazując, że w związku z tym, że zostali powołani na swoje stanowisko na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 r., nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek okazał się zasadny. Strona, składając wniosek o wyłączenie tych trzech osób ze składu orzekającego, dostrzegła wady w procedurze powołania ich na stanowiska sędziów SN, które będą
V KB 1/24 2 prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby zasiadali w składzie rozstrzygającym sprawę mającą zaważyć na stwierdzeniu czy inny sędzia, powołany w tym samym trybie co oni, spełniał wymogi niezawisłości i bezstronności. Jest bezsporne, że wszyscy trzej sędziowie: Ryszard Witkowski, Grzegorz Pastuszko i Kamil Zaradkiewicz zostali zarekomendowani do powołania ich na urząd sędziów Sądu Najwyższego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Następnie Ryszard Witkowski postanowieniem prezydenta z 20 września 2018 r. został nominowany na stanowisko sędziego w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego; Grzegorz Pastuszko postanowieniem z 11 stycznia 2024 r. został nominowany na stanowisko sędziego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, a Kamil Zaradkiewicz postanowieniem z 10 października 2018 r. został nominowany na stanowisko sędziego w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. Ustalenie, że autor rozpatrywanego żądania podniósł pod adresem osób wylosowanych do rozpoznania wniosku o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN Adama Rocha zarzut powołania ich na stanowisko na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r., pozwoliło na sięgnięcie po instytucję odsunięcia tych sędziów objętych rozpatrywanym wnioskiem od prowadzenia sprawy V KB 1/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Pozostawienie przedmiotowej sprawy w referacie sędziów Ryszarda Witkowskiego, Kamila Zaradkiewicza i Grzegorza Pastuszko groziłoby naruszeniem reguły nemo iudex in causa sua i wystąpieniem obawy, że w odbiorze zewnętrznym pojawi się przeświadczenie o istnieniu kierunkowego nastawienia co do sposobu rozstrzygnięcia kwestii wskazanej we wniosku z 17 stycznia 2024 r. Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [ms]
V KB 1/24 3
Powiązane orzeczenia
- I ZO 135/24 2024-10-09Czy sędziowie Sądu Najwyższego, którzy podpisali się pod oświadczeniem wyrażającym pogląd o braku niezależności i niezawisłości sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym składzie, pow…
- I ZO 1/25 2025-03-04Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności?
- I ZO 47/25 2025-03-21Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, które uzasadniałyby jego wyłączenie od udziału w sprawie, jeśli zarzuty opierają się na sposobie powołania sędziego na stanowisko?
- I ZO 56/26 2026-05-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, oparty na okolicznościach związanych z trybem powołania sędziego, spełnia wymogi uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności?
- I ZO 71/22 2025-04-01Czy zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeśli sposób jego powołania budzi wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości w kontekście podobnych zastrzeżeń dotycz…
Powołane przepisy
art. 42 § 4art. 41 § 1 KPKart. 6 ust. 1§ 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy