V KB 34/26
Izba Karna2026-04-09
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na braku zaufania strony do sędziego oraz na wadliwości powołania sędziów, podlega odrzuceniu jako niespełniający wymogów formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, stwierdzając, że nie spełnia on wymogów formalnych. Wniosek nie wskazywał na sposób postępowania sędziego po powołaniu ani na to, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Brak zaufania strony do sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Ponadto, wadliwość powołania sędziów na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności, wskazując na okoliczności towarzyszące powołaniu i postępowaniu po powołaniu. Wniosek został sporządzony przez obrońcę skazanego. Prezes SN rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Prezes SN zarządził odrzucenie wniosku.Pełny tekst orzeczenia
V KB 34/26 ZARZĄDZENIE Dnia 9 kwietnia 2026 r. Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt V KK 480/25; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne
V KB 34/26 2 (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W końcu „brak zaufania” (s. 2 wniosku) strony lub jej reprezentanta procesowego do sędziego przydzielonego lub wyznaczonego do rozpoznania sprawy nie stanowi w ogóle podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy – ani w trybie przepisów ustrojowych, ani w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Na marginesie wskazać należy, wobec wątpliwości zgłaszanych w treści uzasadnienia (choć w sposób daleki od wymogów profesjonalizmu), że Sędzia SN R.W. został wyłączony od rozpoznania sprawy na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2026 r., V KK 480/25 wydanego w następstwie złożenia wniosku o wyłącznie sędziego przez innego uczestnika postępowania w tej sprawie. Sędzia SN A.D. została przydzielona do sprawy stosownie do wymogów przepisów zawartych w § 80 regSN. Te wszystkie wątpliwości mogłyby zostać rozwiane przez obrońcę skazanego, gdyby ten zechciał zapoznać się z aktami sprawy, czego jednak nie uczynił. Z kolei co do pozostawienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie V KB 12/26 bez dalszego biegu, to obrońcy powinno być wiadome (niezależnie od treści zarządzenia wydanego w dniu 12 marca 2026 r. w sprawie V KB 12/26), że orzeczenia zapadające w sprawach KB nie są takimi orzeczeniami, w stosunku do których – w świetle art. 540 i art. 542 § 3 k.p.k. – możliwe jest wznowienie postępowania sądowego. Obrońcy, jako profesjonalnemu reprezentantowi strony,
V KB 34/26 3 powinno być też wiadome, niezależnie od powyżej wskazanej niedopuszczalności, że wznowienie postępowania sądowego możliwe jest jedynie w odniesieniu do postępowań zakończonych orzeczeniem sądu, a zarządzenie (decyzja w takiej formie zapadła w sprawie V KB 12/26) w polskiej procedurze karnej nie jest rodzajem orzeczenia (zob. intytulację Rozdziału 11 Kodeksu postępowania karnego). W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]
V KB 34/26 4
Powiązane orzeczenia
- I ZB 30/24 2024-03-27Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, który nie zawiera wskazania okoliczności związanych z powołaniem na urząd, zachowaniem po powołaniu ani wpływu ewen…
- I KB 84/26 2026-06-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uwzględniający okoliczności towarzyszące powołaniu i postępowaniu po powołaniu, spełnia wymogi formalne do jego rozpoznania?
- III KB 6/26 2026-02-03Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty jedynie na okolicznościach powołania sędziego i wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, spełnia wymogi formalne?
- V KB 8/26 2026-02-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty jedynie na okolicznościach powołania sędziego i wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, spełnia wymogi formalne?
- IV KB 13/26 2026-02-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty jedynie na okolicznościach powołania sędziego i wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, spełnia wymogi formalne?
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 540art. 542 § 3 KPKart. 85 § 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy