V KK 118/25

WyrokIzba Karna2025-07-03

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej ze względu na potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, opierając się na art. 41 § 1 k.p.k., wyłączył sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Uzasadniono to koniecznością zapewnienia nie tylko realnej bezstronności sądu, ale także umocnienia autorytetu wymiaru sprawiedliwości poprzez usuwanie pozorów braku bezstronności. Wskazano, że powołanie sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. może w odbiorze zewnętrznym budzić wątpliwości co do bezstronności, co uzasadnia jego wyłączenie.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego (SSN A.B.) od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano fakt, że sędzia został powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na udział w składzie orzekającym sędziów powołanych na zajmowane stanowiska w trybie tej samej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 118/25.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 118/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 3 lipca 2025 r. w Izbie Karnej, w sprawie o sygn. akt V KK 118/25, wniosku z dnia 9 maja 2025 r. adwokata B.T. – obrońcy skazanych T.H. i D.R., o wyłączenie SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 118/25 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 118/25. UZASADNIENIE W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o V KK 118/25 2 potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). SSN A.B. został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co jest powodem wniosku o Jego wyłączenie, zaś w kasacji sformułowano zarzut zaistnienia w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II AKa 162/23, uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na udział w składzie orzekającym sędziów powołanych na zajmowane aktualnie stanowiska sędziowskie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zatem w realiach niniejszej sprawy udział SSN A.B. w rozpoznaniu kasacji adwokata B.T. – obrońcy skazanych T.H. i D.R., w odbiorze zewnętrznym mógłby zostać odebrany jako postąpienie nie utrwalające obrazu sądu jako organu działającego w warunkach bezstronności. W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. „sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się tymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [WB] [r.g.] V KK 118/25 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art 41 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy