V KK 133/16
WyrokIzba Karna2016-07-21
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia, w sytuacji gdy postępowanie wobec współsprawcy zostało umorzone z powodu jego śmierci, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i może stanowić podstawę do uchylenia wyroków sądów obu instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia, w sytuacji gdy postępowanie wobec współsprawcy zostało umorzone z powodu jego śmierci, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Zawartość opisowa czynu przypisanego skazanemu była taka sama jak w akcie oskarżenia, a fakt umorzenia postępowania wobec współsprawcy nie wykluczał czynienia wszechstronnych ustaleń faktycznych dotyczących sposobu działania sprawców. Twierdzenie o naruszeniu prawa do obrony czy błędnych ustaleniach faktycznych w tym kontekście zostało uznane za pozorne i mające na celu obejście zakazu określonego w art. 523 § 2 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. G. za dwa oszustwa, orzekając karę łączną pozbawienia wolności, grzywnę i zobowiązując do naprawienia szkód. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji obrońcy. Obrońca skazanego złożył kasację, zarzucając m.in. skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia jako bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 133/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 lipca 2016 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., sprawy M. G., skazanego z art. 286 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 7 października 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 5 marca 2015 r., postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 marca 2015r. M. G. został skazany za popełnienie dwóch oszustw, za które wymierzono mu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo ją zawieszając na okres próby wynoszący 3 lata, oraz grzywnę w wymiarze 164 stawek dziennych po 10 zł każda; na podstawie art. 46 § 1 k.p.k. oskarżony został nadto zobowiązany do naprawienia w całości szkód wyrządzonych tymi przestępstwami.
2 Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia 7 października 2015r., zaskarżone orzeczenie zostało utrzymane w mocy. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, podnosząc w niej zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. z powodu zmaterializowania się negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. przez skazanie M. G. za czyn nieobjęty aktem oskarżenia, a następnie inne rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia uchybienia, to jest: naruszenie zasady bezstronności (art. 4 k.p.k.), domniemania niewinności (art. 5 k.p.k.), swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), naruszenie art. 410 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. W konsekwencji wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W pisemnej odpowiedzi na ten nadzwyczajny środek zaskarżenia prokurator Prokuratury Okręgowej w B. wniósł o jego oddalenie z powodu oczywistej bezzasadności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście bezzasadna, co przy niestwierdzeniu podstaw określonych w art. 536 k.p.k., skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Chybione było twierdzenie o nierespektowaniu przez Sąd a quo granic tożsamości czynu, a co za tym idzie wystąpieniu wskazanej w kasacji negatywnej przesłanki procesowej. Skazanemu w ramach czynu I aktu oskarżenia zarzucono działanie wspólnie i w porozumieniu z innym współsprawcą, którym był J. K. Oskarżony ten w trakcie postępowania jurysdykcyjnego zmarł, wobec czego umorzono w odniesieniu do niego postępowanie karne (k. 1610, 1620, t. IX). Zawartość opisowa czynu przypisanego skazanemu w pkt I wyroku Sądu Rejonowego była taka sama, jak w akcie oskarżenia bez wskazania jedynie współoskarżonego z imienia i nazwiska. Z punktu widzenia granic tożsamości czynu i zakreślonych aktem oskarżenia ram odpowiedzialności karnej skazanego pozostawało to jednak bez znaczenia. Fakt umorzenia postępowania wobec współsprawcy z powodu jego zgonu nie wykluczał natomiast czynienia
3 wszechstronnych ustaleń faktycznych dotyczących sposobu działania sprawców, co w oczywisty sposób wiązać się musiało z rekonstrukcją także i zachowania J. K. Tezy o naruszeniu z tego powodu prawa do obrony skazanego czy też o błędnych ustaleniach faktycznych, podobnie jak i powtórzenie omawianego zarzutu za apelacją (określonego wówczas jako obraza art. 410 i 424 § 1 k.p.k.), przekonywały w sposób nie budzący wątpliwości o pozorności twierdzenia o wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Rzeczywistą intencją skarżącego uciekającego się do takiego zabiegu było ominięcie w ten sposób znajdującego in concreto zastosowanie zakazu sformułowanego w art. 523 § 2 k.p.k. Z tego też powodu oceniono ten zarzut jako oczywiście bezzasadny, nie znajdując jednocześnie podstaw do badania pozostałych, będących kopią apelacji. Takie stanowisko odpowiada prezentowanej w tej materii w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie wykładni przepisu art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., zgodnie z którą podniesienie uchybień określonych w art. 439 k.p.k. nie otwiera drogi do formułowania zarzutów innych, aniżeli oparte na bezwzględnych przyczynach odwoławczych. W sytuacji, gdy nadzwyczajny środek zaskarżenia zawiera zarzuty nierespektujące tego warunku, nie podlegają one rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy jako niedopuszczalne z mocy ustawy. Tylko takie rozumienie omawianego ograniczenia oddaje jego istotę, wykluczając podejmowanie przez skarżących (innych niż podmioty z art. 521 k.p.k.) zabiegów ukierunkowanych na obejście dyspozycji art. 523 § 2 k.p.k. Żaden z zarzutów, poza pkt I kasacji, nie wskazywał na bezwzględne przyczyny odwoławcze, przez co nie mógł podlegać merytorycznej ocenie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. eb
Powiązane orzeczenia
- V KK 79/15 2015-09-10Czy w sytuacji, gdy oskarżony posiadał obrońcę z wyboru, a w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu niezawiadomienia o terminach rozprawy innych obrońców, można mówić o obligatoryjnym…
- III KK 89/17 2017-06-07Czy naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która uzasadnia umorzenie postępowania z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, gdy obrażenia po…
- II KK 195/14 2014-08-06Czy w kasacji wniesionej na korzyść skazanego, któremu wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, dopuszczalne jest podniesienie zarzutów innych niż te oparte na art. 439 k.p.k.?
- V KK 614/18 2019-01-30Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego na karę grzywny, zarzucająca sprzeczność w ustaleniach faktycznych co do wysokości szkody i przedawnienie karalności, spełnia wymogi dopuszczalności określone w art. 523 § 2…
- V KK 348/25 2025-10-22Czy naruszenie przepisów postępowania, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., zachodzi, gdy sąd przypisuje skazanemu czyn, który mieści się w granicach a…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 286 § 1 KKart. 46 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 9 KPKart. 7 KPKart. 4 KPKart. 5 KPKart. 410 KPKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy