V KK 136/23
WyrokIzba Karna2023-07-26
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Ryszard Witkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyta obsada sądu pierwszej instancji, wynikająca z udziału sędziego sądu niższego rzędu bez delegacji, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem wyroku sądu odwoławczego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależyta obsada sądu pierwszej instancji, spowodowana udziałem sędziego sądu niższego rzędu bez wymaganej delegacji, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok sądu odwoławczego oraz utrzymany nim w mocy wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Słupsku skazał P. S. za popełnienie przestępstw. Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, z urzędu stwierdził, że sąd pierwszej instancji był nienależycie obsadzony, ponieważ w składzie orzekającym uczestniczyła sędzia sądu rejonowego delegowana do sądu okręgowego, która orzekała w sprawie po zakończeniu okresu delegacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania w I instancji. Zarządzono zwrot opłaty od kasacji.Pełny tekst orzeczenia
V KK 136/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący) SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca) SSN Ryszard Witkowski Protokolant Patrycja Kotlarska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2023 r., w sprawie P. S. skazanego za popełnienie przestępstw z art. 310 § 1 k.k. i innych, w związku z kasacją wniesioną przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 360/20, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II K 32/19 z urzędu, na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania w I instancji; 2. zarządza zwrot P. S. opłaty od kasacji w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt ) złotych. UZASADNIENIE
V KK 136/23 2 Wyrokiem z 23 lipca 2020 r., sygn. II K 32/19, Sąd Okręgowy w Słupsku uznał P. S. winnym popełnienia zbrodni określonej w art. 310 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. i za ten czyn w oparciu o przepis art. 310 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 60 §1 k.k. i art. 60 § 6 pkt 2 k.k. skazał go na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem Sąd Okręgowy w Słupsku w oparciu o przepis art. 316 § 1 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci weksla własnego in blanco oraz na podstawie art. 44 § 1 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych ujętych w postanowieniu w przedmiocie dowodów rzeczowych z dnia 19 marca 2019 roku zarządzając ich pozostawienie w aktach sprawy. Nadto orzekł o kosztach sądowych. Od powyższego wyroku obrońca skazanego złożył apelację, zaskarżając go w części, co do winy. Obrońca P. S. w złożonym środku odwoławczym zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, powołując się na treść art. 438 pkt 2 k.p.k., obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie - art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 424 § 1 pkt.1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., sygn. II AKa 360/20, Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku. Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca oskarżonego, w której zarzucił wyrokowi Sądu II instancji rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 k.k. a także rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 433 § 1 k.p.k., art. 2 k.p.k., 7 k.p.k., 4 k.p.k., 5 § 2 i k.p.k. oraz art. 437 § 1 i § 2 k.p.k., 458 k.p.k. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Odpowiedź na kasację złożył prokurator, w której wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym - tylko w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455 k.p.k.
V KK 136/23 3 Analiza akt wskazuje, że w niniejszej sprawie zaistniała właśnie konieczność orzekania wykraczającego poza granice kasacji, którą wywiódł obrońca skazanego P. S., bowiem Sąd Okręgowy w Słupsku, który wydał wyrok w pierwszej instancji był nienależycie obsadzony. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy dokonując bowiem z urzędu ustaleń, na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów stwierdził, że sędzia Sądu Rejonowego w L. – X.Y. była delegowana do Sądu Okręgowego w Słupsku w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2019 r. Sprawa II K 32/19 dot. skazanego P. S. została przydzielona w/w sędziemu 2 lipca 2019 r. W okresie delegowania sędziego do Sądu Okręgowego w Słupsku nie rozpoczął się przewód sądowy w niniejszej sprawie. Sprawę natomiast rozpoznano w dniach 20 stycznia, 19 czerwca i 23 lipca 2020 roku. Wskazuje to więc jednoznacznie, że doszło w niniejszej sprawie do bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bowiem w składzie Sądu Okręgowego w Słupsku rozpoznającego sprawę o sygn. II K 32/19, uczestniczyła sędzia sądu niższego rzędu bez delegacji, co powoduje, że we wskazanych terminach rozpraw sąd był nienależycie obsadzony. Wobec zaistnienia w niniejszej sprawie okoliczności stanowiących bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zaszła konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego, jak i wyroku Sądu I instancji, czyli Sądu Okręgowego w Słupsku, który to Sąd dopuścił się tego uchybienia. Z uwagi na treść przepisu art. 518 k.p.k. w zw. z art. 436 k.p.k. Sąd Najwyższy ograniczył rozpoznanie kasacji obrońcy P.S. do uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu albowiem rozpoznanie zarzutów sformułowanych przez obrońcę w nadzwyczajnym środku odwoławczym byłoby co najmniej przedwczesne. Zgodnie z treścią art. 527 § 4 k.p.k. nakazano zwrot oskarżonemu P. S. wniesionej przez niego opłaty sądowej w kwocie 750 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
V KK 136/23 4 [SOP]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 16/14 2014-02-18Czy nienależyta obsada sądu odwoławczego, wynikająca z braku delegacji dla sędziego na dzień ogłoszenia wyroku, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia?
- V KK 414/14 2015-02-06Czy sąd odwoławczy był nienależycie obsadzony w sytuacji, gdy w jego składzie orzekał sędzia sądu niższego rzędu bez delegacji do orzekania w tym sądzie?
- III KO 94/18 2018-10-03Czy nienależyta obsada sądu apelacyjnego, polegająca na przewodniczeniu składowi orzekającemu przez sędziego sądu niższego, który nie posiadał ważnej delegacji do pełnienia tej funkcji, stanowi bezwzględną przyczynę odwo…
- III KK 389/23 2024-04-17Czy nienależyta obsada sądu odwoławczego, wynikająca z powołania sędziów w trybie budzącym wątpliwości co do ich niezależności i bezstronności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego…
- V KK 115/17 2017-05-25Czy nienależyta obsada sądu odwoławczego, polegająca na rozpoznaniu sprawy w składzie jednoosobowym zamiast trzyosobowego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego wyroku?
Powołane przepisy
art. 310 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 310 § 1art. 11 § 3 KKart. 60 §1 KKart. 60 § 6 pkt 2 KKart. 316 § 1 KKart. 44 § 1 KKart. 438 pkt 2 KPKart. 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy