V KK 19/17

Sygn. akt V KK 19/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej, w sprawie K.S. oskarżonej z art. 288 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 24 marca 2017 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść oskarżonej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV Ka …/16 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II K …/14, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonej przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II K ../14 Sąd Rejonowy w O., po dokonaniu częściowej zmiany co do opisu czynu, uznał oskarżoną K. S. za 2 winną popełnienia przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. opisanego w części wstępnej wyroku i na podstawie art. 288 § 1 k.k. skazał ją na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres dwóch lat. Ponadto, zobowiązał oskarżoną do naprawienia szkody w oparciu o przepis art. 46 § 1 k.k. i rozstrzygnął o kosztach procesu. Apelację do tego wyroku wniósł obrońca oskarżonej, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu obrazę prawa karnego materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k.), a w przypadku nie podzielenia argumentacji, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie nie zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego (zarzuty zostały szerzej opisane w apelacji – uw. SN ). W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 r., w sprawie sygn. akt IV Ka …/16 Sad Okręgowy w W. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na mocy art. 66 § 1 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. postepowanie karne przeciwko K. S. warunkowo umorzył, a za podstawę obowiązku wyrównania szkody – orzeczonego w pkt III wyroku – przyjął przepis art. 67 § 3 k.k. z jednoczesnym określeniem, iż obowiązek ten podlega wykonaniu w terminie 3 miesięcy od daty prawomocności wyroku; w pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy. Kasację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonej wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zarzucając wyrokowi: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 67 § 1 k.k. oraz prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., polegające na zaniechaniu określenia czasu obowiązywania orzeczonego wobec K.S. środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania.”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.. W trakcie rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej poparł wniesioną kasację i wniosek w niej zawarty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Rację ma skarżący, że orzekając w formule zmiany wyroku o warunkowym umorzeniu postępowania karnego, sąd 3 odwoławczy miał obowiązek określenia czasu próby, stosownie do treści art. 67 § 1 k.k. Określenie czasu trwania warunkowego umorzenia postępowania karnego (art. 67 1 k.k.) może nastąpić tylko w wyroku, w którym ten środek probacyjny orzeczono, co wskazuje, iż podstawą prawną do jego określenia w treści wyroku musi być przepis art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. (szerzej por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2008 r., III KK 167/08, Lex nr 465878). Tymczasem, z rażącą obrazą tych przepisów orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania nie zawiera określenia czasu próby, co skutkuje niemożnością określenia kiedy okres probacji minie (art. 68 § 4 k.k.), skoro jego dookreślenie nie jest możliwe także na etapie postępowania wykonawczego. Zważywszy na to, że okres próby jest elementem koniecznym warunkowego umorzenia postępowania, a jego nieokreślenie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, konieczne stało się uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Procedując ponownie w związku z wniesioną apelacją obrońcy, sąd odwoławczy winien przestrzegać zakazu wyrażonego w art. 443 k.p.k. (w związku z art. 518 k.p.k.), a to oznacza, iż nie może orzec surowiej niż poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonej, skoro w kasacji nie kwestionowano zastosowania tej instytucji. Uwadze orzekającego sądu nie powinien także ujść przepis art. 538 § 3 k.p.k. Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w wyroku. kc