V KK 21/25

V KK 21/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie H. R., oskarżonego z art. 216 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 28 maja 2025 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt V Ka 415/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 1301/18, 1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy pkt. II wyroku Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 1301/18, i w tym zakresie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., umarza postępowanie; 2. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa; 3. zarządza zwrot oskarżonemu uiszczonej opłaty od kasacji w kwocie 450 (czterystu pięćdziesięciu) złotych; V KK 21/25 2 4. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków strony związanych ze sporządzeniem i wniesieniem kasacji przez obrońcę ustanowionego z wyboru. Kazimierz Klugiewicz Marek Pietruszyński Eugeniusz Wildowicz UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 1301/18, uznał oskarżonego H. R. za winnego przestępstwa z art. 216 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę grzywny oraz uniewinnił go od zarzutu popełnienia występku z art. 190a § 1 k.k. Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.; art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.; art. 413 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz wskazując na naruszenie prawa materialnego (art. 216 § 1 k.k.) – wniósł o zmianę wyroku i uniewinnienie od zarzucanego mu przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. Takie same zarzut podniósł również oskarżony w osobistej apelacji. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt. V Ka 415/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Od powyższego wyroku kasację wniósł obrońca oskarżonego, wskazując na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., polegającej na nieuwzględnieniu okoliczności włączającej ścignie, jaką jest przedawnienie karalności przestępstwa z art. 216 § 1 k.k., które nastąpiło w dniu 12 marca 2024 roku. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt V Ka 415/24 oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. V KK 21/25 3 akt II K 1301/18, w zakresie w jakim doszło do przypisania skazanemu występku z art. 216 § 1 k.k., i umorzenie postępowania. Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej uwzględnienie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W sprawie nie budzi wątpliwości to, że czynu, mającego polegać na znieważeniu pokrzywdzonej K. M. oskarżony miał się dopuścić w dniu 12 marca 2018 r., zaś Sąd odwoławczy wydał wyrok w dniu 15 kwietnia 2024 r., a zatem po ponad 6 latach od dnia zdarzenia tj. po upływie przedawnienia karalności, określonego w art. 101 § 2 k.k. i art. 102 § 1 k.k. Sąd odwoławczy uznał natomiast, że do upływu terminu przedawnienia nie doszło z uwagi na treść art. 15 zzr ust. 6 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie t.j. Dz.U.2024.340), zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa, przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz w sprawach o wykroczenia. Tyle tylko, że uwadze Sądu ad quem umknęło to, że powołany przepis został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875), a ustawodawca nie wprowadził wyraźnego przepisu intertemporalnego, który mógłby stanowić normę szczególną względem art. 4 § 1 k.k. Za taką regulację, wbrew temu, co przyjął Sąd II instancji nie można znać art. 68 ww. ustawy, który – jak to już stwierdził Sąd Najwyższy w jednym ze swoich wcześniejszych orzeczeń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2025 r., II KK 387/24, LEX nr 3815217) – mógł dotyczyć wyłącznie czynów popełnionych po jego wejściu w życie. Skoro zatem ustawa uchylająca wspomniany art. 15 zzr ust. 6 nie zawierała przepisów intertemporalnych dotyczących tego unormowania, to nie doszło do ograniczenia stosowania ogólnej zasady określonej w art. 4 § 1 k.k. V KK 21/25 4 Z tego względu, stosując najkorzystniejszy stan prawny obowiązujący, z wyłączeniem wspomnianego art. 15 zzr ust. 6 cytowanej ustawy, należy stwierdzić, że w czasie orzekania przed Sądem II instancji upłynął 6-letni termin przedawnienia. W konsekwencji w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., co implikowało konieczność uchylenia obu wydanych w sprawie orzeczeń dotyczących występku z art. 216 § 1 k.p.k. i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, kosztami procesu obciążając Skarb Państwa, na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. zwracając oskarżonemu uiszczoną opłatę od kasacji oraz zasądzając na jego rzecz zwrotu uzasadnionych wydatków strony związanych ze sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z wyboru. Wysokość tych wydatków określono na podstawie § 11 ust 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2023.1935). [J.J.] [r.g.] Kazimierz Klugiewicz Marek Pietruszyński Eugeniusz Wildowicz