V KK 223/16
WyrokIzba Karna2016-09-22
Skład orzekający: Dorota Rysińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w trakcie postępowania karnego nie zgłaszano wątpliwości co do zdolności świadków do postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń, a jedynie sam fakt zażywania przez nich narkotyków, zachodzi obowiązek przesłuchania ich przy udziale biegłego psychologa na podstawie art. 192 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt zażywania narkotyków przez świadków nie przesądza automatycznie o konieczności ich przesłuchania w obecności psychologa lub zlecenia innych badań. Stosowanie art. 192 § 2 k.p.k. wymaga uprawdopodobnienia wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, które rzutują ujemnie na treść zeznań. W analizowanej sprawie takie wątpliwości nie zostały uprawdopodobnione.Stan faktyczny
Obrońca skazanego R. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego, obniżając karę pozbawienia wolności i orzekając nową karę łączną. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 192 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie przesłuchania świadków z udziałem biegłego psychologa, mimo ich uzależnienia od narkotyków, oraz naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez dowolne ustalenie działania skazanego i jego bliskich w zorganizowanej grupie przestępczej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 223/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 września 2016 r., sprawy R. P. skazanego z art. 258 § 1 w zw. z art. 64 § 1 kk oraz z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zwalczaniu narkomanii z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…). z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt III K (…), postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego; UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 sierpnia 2015 r. R. P. został uznany za winnego czynów z art. 258 § 1 k.k., art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (u.p.n.) w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 62 ust. 1 i 2 u.p.n. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 7 lat pozbawienia wolności. W związku z wniesioną przez obrońcę tego oskarżonego apelacją, Sąd Apelacyjny w (…) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności,
2 b) z kwalifikacji prawnej czynu II i III wyeliminował sformułowanie „w zbiegu z art. 59 ust. 1 cyt. ustawy w zb. z art. 62 ust. 1 i 2 cyt. ustawy w zw. z art. 11 § 2 k.k.”, a z podstawy prawnej wymiaru kary „w zw. z art. 11 § 3 k.k.” c) obniżył wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności za ciąg przestępstw z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii do 5 lat; d) na podstawie art. 85 k.k., 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. orzekł wobec R. P. karę łączną 6 lat pozbawienia wolności; W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca R. P., zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu: „1. rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 192 § 2 k.p.k. mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia polegający na zaniechaniu uznania, iż wystąpiły wątpliwości co do stanu psychicznego świadków J. S. oraz J. K., które to wątpliwości winne być wyjaśnione poprzez przesłuchanie tych świadków przy udziale biegłego psychologa w trybie art. 192 § 2 k.p.k. w sytuacji gdy właściwości oraz warunki osobiste tych świadków, a przede wszystkim uzależnienie od narkotyków, powrót do przestępstwa bezzwłocznie po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności przemawiają za koniecznością zasięgnięcia stosowanej opinii biegłego, również w zakresie wykazania czy świadkowie nie są podatni na wpływ osób trzecich, 2. naruszenie prawa procesowego tj. art. 5 § 2 k.p.k. w zw. 2 art. 7 k.p.k. mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia a polegający na dowolnym zastosowaniu zasad postępowania dowodowego a co za tym idzie uznaniu, że skazany R. P., jego matka oraz syn działali w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, podczas gdy prawidłowe dokonanie ustaleń nie pozwala na przypisanie oskarżonemu jak również jego najbliższym uczestnictwa w grupie przestępczej.” Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
3 Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazałą się bezzasadna w stopniu pozwalającym na jej rozpoznanie w trybie ar.t 535 § 3 k.p.k. W zakresie zarzutu 1. należy zgodzić się z Prokuratorem, że analiza akt sprawy prowadzi do konkluzji, że nikt w trakcie procesu nie zgłaszał wątpliwości, co do zdolności obu świadków do postrzegania lub odtwarzania przez nich postrzeżeń wynikającej z zażywania narkotyków. Zarzut idący w podobnym kierunku pojawił się wprawdzie w apelacji, ale jej autor w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że obaj świadkowie mają rzeczywiste problemy z pamięcią i artykulacją postrzeżeń. Sam fakt zażywania narkotyków nie przesądza automatycznie o konieczności przesłuchania w obecności psychologa, czy też zlecania innych, dodatkowych badań. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał wyjątkowość tego rozwiązania, wskazując, że „stosowanie art. 192 § 2 k.p.k. wymaga uprawdopodobnienia wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. Innymi słowy, chodzi o powstanie rozsądnych w świetle doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy wątpliwości, czy wskazane stany psychiczne nie rzutują ujemnie na treść zeznań świadka.” (tak chociażby w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2015 r., II KK 83/15). Sąd Apelacyjny zupełnie adekwatnie do stopnia skomplikowania sprawy i zarzutów apelacyjnych odniósł się do tego zagadnienia (wartości zeznań tych dwu świadków) na s. 12-17 uzasadnienia. Sąd Najwyższy nie dostrzega konieczności ich powtarzania, bądź uzupełniania. Z kolei, w zakresie zarzutu 2., należy uznać, że zarzut rażącego naruszenia art. 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., ani art. 5 § 2 k.p.k. jest nieuprawniony. Zgodnie bowiem z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. należy przypomnieć, że zarzut ten podnoszony może być w postępowaniu kasacyjnym tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne i w tym zakresie sprawa jest kontestowana (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2013 r., V KK 34/13). Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem, stosowanie art. 5 § 2 k.p.k. może mieć miejsce
4 jedynie, gdy w danym zakresie istnieją wątpliwości, które nie dają się usunąć, mimo wykorzystania wszelkich dostępnych źródeł i środków dowodowych. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić dopiero wówczas, gdy pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z regułami, o których mowa w art. 7 k.p.k. wątpliwości te nie zostały usunięte i rozstrzygnięto je na niekorzyść oskarżonego. Należy jednak z całą stanowczością stwierdzić, że w rozumowaniu sądów I i II instancji brak jest śladu powzięcia przez nie jakichkolwiek wątpliwości, co do sprawstwa skazanego. Obrońca nie przedstawia w swojej kasacji żadnych konkretnych argumentów mających uzasadnić trafność stawianych zarzutów. Odwołuje się dość ogólnikowo do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Nie precyzuje swoich racji, pozostając na prostym kwestionowaniu ustaleń faktycznych zasadniczo Sądu I instancji. Stąd uznać należy, że argumenty przedstawione w kasacji (zwłaszcza na jej s. 5-6) nie spełniają standardu wymaganego dla kasacji i nie mogą być wobec tego skuteczne. Z powyższych względów kasacja podlegała oddaleniu jako oczywiście bezzasadna.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 138/22 2022-07-01Czy Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 437 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nieuwzględnienie zarzutów apelacyjnych dotyczących wiarygodności zeznań świadka K. S. oraz iloś…
- II KK 363/20 2021-01-19Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k., art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą, uzasadniającą uchylenie wyroku sądu odwoławczego w sytuacji, gd…
- V KK 144/21 2021-05-12Czy naruszenie art. 70a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez sąd odwoławczy, polegające na niezضبiciu informacji o używaniu przez skazanego substancji psychoaktywnych, mogło mieć istotny wpływ na treść zaska…
- V KK 433/21 2021-10-19Czy zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 175 § 1 k.p.k., są zasadne w syt…
- II KK 66/17 2017-03-15Czy w sytuacji, gdy zeznania pokrzywdzonej budzą wątpliwości ze względu na jej stan psychiczny i historię korzystania z pomocy psychologicznej, sądy obu instancji miały obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii psycholog…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 258 § 1art. 64 § 1 kkart. 56 ust. 1art. 258 § 1 KKart. 59 ust. 1art. 62 ust. 1art. 65 § 1art. 11 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 85 KKart. 91 § 2 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy