V KK 264/16
WyrokIzba Karna2016-11-04
Skład orzekający: Henryk Gradzik, Józef Dołhy, Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w wymiarze poniżej dolnego ustawowego zagrożenia, w przypadku przestępstwa popełnionego po wejściu w życie nowelizacji art. 42 § 2 k.k. z dnia 20 marca 2015 r., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w wymiarze poniżej dolnego ustawowego zagrożenia, w przypadku przestępstwa popełnionego po wejściu w życie nowelizacji art. 42 § 2 k.k. z dnia 20 marca 2015 r. (obowiązującej od 18 maja 2015 r.), stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku. Nowelizacja ta wprowadziła obowiązek orzekania zakazu na okres nie krótszy niż 3 lata.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał D. A. za jazdę w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), orzekając grzywnę, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na 3 lata oraz świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, obniżył zakaz prowadzenia pojazdów do 1 roku, utrzymując pozostałe rozstrzygnięcia. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie art. 42 § 2 k.k. poprzez orzeczenie zakazu w wymiarze poniżej dolnego ustawowego zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 264/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza, w sprawie D. A. skazanego z art. 178a § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt VII Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt IV K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego (pkt 1) i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. w postępowaniu odwoławczym;
2 2. wydatkami poniesionymi przez sąd, w związku z rozpoznaniem kasacji, obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. uznał D. A. za winnego tego, że „w dniu 13 września 2015 roku w miejscowości G. jechał jako kierujący w ruchu lądowym samochodem osobowym marki Land Rover o numerze rejestracyjnym (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,32 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu”, tj. występku z art. 178a § 1 k.k., i za to wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych, przy przyjęciu jednej stawki w kwocie 30 zł, nadto na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł zakaz powadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł świadczenie pieniężne. Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary grzywny oraz środka karnego, i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowanie karnego. Sąd Okręgowy w Z., wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył orzeczony wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 1 roku, zaś w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymał w mocy. Od powyższego wyroku kasację wniósł w trybie art. 521 § 1 k.p.k. – Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego w punkcie 1, na niekorzyść skazanego D. A., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, to jest art. 42 § 2 kodeksu karnego, poprzez orzeczenie środka karnego – zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w wymiarze poniżej jego dolnego zagrożenia, i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 1, w części dotyczącej orzeczenia środka karnego, i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Istotnie z mocy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), z dniem 18
3 maja 2015 r. przepis art. 42 § 2 k.k. określa, iż w przypadku skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, będącej w chwili popełnienia przestępstwa w stanie nietrzeźwości, sąd ma obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, na okres nie krótszy niż 3 lata. W realiach sprawy oczywiste jest, że zarówno czyn przypisany D. A., jak i orzekanie przez Sądy obu instancji, miały miejsce po dniu 18 maja 2015 r. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Sąd Okręgowy w Z., zmieniając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w zakresie orzeczenia środka karnego, dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 42 § 2 k.k., orzekając zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w wymiarze poniżej jego dolnego zagrożenia. Z tych względów, uwzględniając zarzut i wniosek końcowy kasacji, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. R. G.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 122/17 2017-11-07Czy sąd odwoławczy, skracając okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych poniżej dolnej ustawowej granicy określonej w art. 42 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od 18 maja 2015 r.), dopuścił się rażącego naruszeni…
- V KK 376/16 2017-03-07Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 42 § 2 k.k. orzekając zakaz prowadzenia pojazdów na okres jednego roku wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., popełnionego po wejściu w życie nowelizacji z dnia 20 ma…
- V KK 171/20 2020-06-16Czy orzeczenie przez sąd zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres krótszy niż 3 lata, w sytuacji gdy sprawca popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. będąc w stanie nietrzeźwości, stanowi rażące nar…
- III KK 222/25 2025-06-18Czy Sąd Okręgowy, obniżając środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów do lat 2, naruszył przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2023 r., który nakłada obowiązek orzeczenia tego zakazu…
- II KK 361/16 2017-02-16Czy orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres krótszy niż minimalny okres wskazany w art. 42 § 2 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 178a § 1 kkart. 42 § 2 KKart. 43 § 1 KKart. 43a § 2 KKart. 521 § 1 KPKart. 42 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy